Trong nỗ lực cắt giảm chi phí tuân thủ, tối giản hóa các thao tác cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến, Chính phủ đã ban hành Nghị định 310/2026/NĐ-CP với nhiều bước tiến pháp lý mang tính đột phá. Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là quy định chính thức miễn ký số biểu mẫu điện tử tương tác đối với người dùng đăng nhập bằng tài khoản VNeID mức độ 2 từ ngày 05/8/2026.

Chính thức miễn ký số biểu mẫu điện tử khi dùng VNeID mức độ 2 từ 05/8/2026

Cụ thể, khoản 1 Điều 3 Nghị định 310/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 9 Nghị định 45/2020/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Theo quy định mới, việc chuẩn bị hồ sơ điện tử phải ưu tiên khai báo trực tiếp trên các biểu mẫu điện tử (e-form) tương tác được cung cấp sẵn trên hệ thống. Đồng thời, các hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính phải ưu tiên tự động điền thông tin và xác nhận dữ liệu thông qua kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành (trừ trường hợp thủ tục hành chính không yêu cầu mẫu đơn, tờ khai).

Nghị định 310/2026/NĐ-CP bổ sung quy định mới quan trọng:
Tổ chức, cá nhân đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 02 để đề nghị giải quyết thủ tục hành chính thì không phải thực hiện ký số biểu mẫu điện tử tương tác, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Đây là điểm mới chưa từng xuất hiện trong quy định gốc tại Nghị định 45/2020/NĐ-CP, cũng như ở các lần sửa đổi, bổ sung trước đây như Nghị định 68/2024/NĐ-CP, Nghị định 69/2024/NĐ-CP hay Nghị định 118/2025/NĐ-CP.

Tái sử dụng dữ liệu số và nghĩa vụ đăng tải thành phần hồ sơ

Mặc dù người dùng VNeID mức độ 2 được miễn ký số trên biểu mẫu tương tác, quy định mới vẫn đặt ra các yêu cầu đảm bảo tính pháp lý và độ chính xác của hồ sơ bao gồm:

• Tự động khai thác và tái sử dụng dữ liệu: Trường hợp hệ thống thông tin dịch vụ công đã kết nối thông suốt với Cơ sở dữ liệu quốc gia hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống sẽ tự động trích xuất, tái sử dụng các hồ sơ, giấy tờ, dữ liệu điện tử đã lưu trữ. Người dân và doanh nghiệp chỉ cần kiểm tra lại thông tin trước khi ấn nộp hồ sơ.
• Đăng tải tài liệu hợp lệ: Tổ chức, cá nhân vẫn có trách nhiệm đăng tải các giấy tờ, tài liệu điện tử hợp lệ kèm theo hoặc thực hiện dẫn nguồn tài liệu đã có trong Kho quản lý dữ liệu điện tử của mình.

Những trường hợp vẫn bắt buộc phải sử dụng chữ ký số

Quy định mới tạo điều kiện thuận lợi cho các tờ khai, biểu mẫu tương tác chung. Tuy nhiên, người thực hiện thủ tục hành chính cần lưu ý một số trường hợp ngoại lệ:

1. Đối với thành phần hồ sơ luật chuyên ngành có quy định riêng: Những tài liệu, văn bản mà quy định pháp luật chuyên ngành bắt buộc phải ký số thì người làm thủ tục vẫn phải thực hiện ký bằng chữ ký số chuyên dùng hoặc chữ ký điện tử hợp lệ.
2. Giá trị pháp lý: Các tài liệu điện tử được thực hiện ký số đúng quy định sẽ có giá trị pháp lý hoàn toàn tương đương với văn bản giấy truyền thống.

Tác động tích cực đến người dân và doanh nghiệp

Việc công nhận giá trị pháp lý của phương thức xác thực qua tài khoản VNeID mức độ 2 tương đương với việc ký số trên biểu mẫu điện tử là bước cải cách hành chính đầy thiết thực. Quy định này giải quyết triệt để bài toán rào cản kỹ thuật khi người dân không có sẵn chứng thư số cá nhân, đồng thời giúp tiết kiệm chi phí mua chữ ký số công cộng cho các giao dịch hành chính thông thường, góp phần nâng cao tỷ lệ hồ sơ xử lý toàn trình trên môi trường điện tử.