Nhiều người tham gia giao thông vẫn thường thắc mắc về việc liệu Thanh tra giao thông có quyền dừng xe đang lưu thông trên đường để kiểm tra giấy tờ hay xử phạt vi phạm hay không. Đặc biệt, với việc Luật Đường bộ 2024 và Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực, các quy định về thẩm quyền này đã có những điều chỉnh căn bản.

Thanh tra giao thông có được dừng xe đang chạy trên đường?

Theo quy định mới nhất áp dụng từ năm 2025, lực lượng Thanh tra giao thông (nay được gọi là Thanh tra đường bộ) không còn thẩm quyền dừng phương tiện đang tham gia giao thông trên đường bộ để kiểm tra, kiểm soát như trước đây. Thay vào đó, thẩm quyền này được tập trung cho lực lượng Cảnh sát giao thông.

Cụ thể, tại Điều 66 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định rõ:

"Cảnh sát giao thông được dừng phương tiện tham gia giao thông đường bộ để kiểm tra, kiểm soát khi có một trong các căn cứ sau đây: 1. Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật..."

Như vậy, việc tuần tra, kiểm soát và dừng xe trên đường để xử lý các vi phạm về trật tự, an toàn giao thông hiện nay thuộc về chức năng của Cảnh sát giao thông. Người dân cần nắm rõ điều này để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia giao thông.

Nhiệm vụ và quyền hạn mới của Thanh tra đường bộ

Mặc dù không trực tiếp dừng xe trên đường, nhưng Thanh tra đường bộ vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hạ tầng và quản lý vận tải. Theo Điều 83 Luật Đường bộ 2024, lực lượng này có các nhiệm vụ trọng tâm sau:

• Kiểm tra tại các điểm tĩnh: Thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm tại các đơn vị vận tải, bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ và các đơn vị dịch vụ hỗ trợ vận tải.
• Bảo vệ kết cấu hạ tầng: Xử lý các hành vi vi phạm về bảo vệ công trình đường bộ, hành lang an toàn đường bộ.
• Quản lý đào tạo và đăng kiểm: Kiểm tra hoạt động đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe và hoạt động kiểm định xe cơ giới (trừ các xe thuộc lực lượng quốc phòng, an ninh).

Người dân cần làm gì khi bị yêu cầu dừng xe?

Trong thực tế, nếu bạn gặp yêu cầu dừng xe từ lực lượng chức năng, hãy bình tĩnh quan sát. Nếu là Cảnh sát giao thông, bạn có trách nhiệm chấp hành hiệu lệnh và xuất trình giấy tờ theo quy định tại Điều 72 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024.

Đối với Thanh tra đường bộ, họ thường thực hiện nhiệm vụ tại các trạm kiểm tra tải trọng xe cố định hoặc các điểm dừng nghỉ, bến bãi. Tại đây, họ có quyền kiểm tra các giấy tờ liên quan đến hoạt động vận tải, tải trọng xe và các tiêu chuẩn kỹ thuật của phương tiện vận chuyển hàng hóa, hành khách.

Việc phân định rõ ràng thẩm quyền giữa các lực lượng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn giúp người dân tránh được những phiền hà không đáng có, đồng thời đảm bảo tính minh bạch trong thực thi pháp luật giao thông đường bộ.