Trong hoạt động tín dụng, việc bị phân loại vào danh sách nợ xấu, đặc biệt là nợ xấu nhóm 5, thường được ví như một "bản án" chấm dứt cơ hội tiếp cận vốn vay. Tuy nhiên, liệu mọi cánh cửa có thực sự đóng sập hoàn toàn? Hiểu rõ bản chất của nợ xấu nhóm 5 và các quy định pháp lý liên quan sẽ giúp khách hàng tìm thấy những giải pháp khả thi để khôi phục uy tín tín dụng.

Nợ xấu nhóm 5 là gì? Nhận diện "vùng đỏ" tín dụng

Theo quy định mới nhất tại Thông tư 31/2024/TT-NHNN, nợ xấu không chỉ đơn thuần là việc chậm trả tiền, mà là một chỉ số đánh giá mức độ rủi ro của tài sản tại các tổ chức tín dụng. Cụ thể, khoản 5 Điều 3 Thông tư 31/2024/TT-NHNN định nghĩa:

"Nợ xấu (NPL) là nợ xấu đang hạch toán trong bảng cân đối kế toán (nợ xấu nội bảng), gồm nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5."

Trong đó, nợ xấu nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) là mức độ nghiêm trọng nhất. Một khoản nợ bị coi là nợ xấu nhóm 5 khi rơi vào các trường hợp sau:

• Khoản nợ quá hạn trên 360 ngày.
• Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 91 ngày trở lên.
• Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ hai quá hạn.
• Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần thứ ba trở lên.
• Các khoản nợ phải thu hồi theo kết luận thanh tra, kiểm tra nhưng quá thời hạn 60 ngày vẫn chưa thu hồi được.

Việc bị xếp vào nhóm 5 đồng nghĩa với việc ngân hàng đánh giá khả năng thu hồi vốn là cực kỳ thấp, buộc họ phải trích lập dự phòng rủi ro lên đến 100% giá trị khoản nợ.

Nợ xấu nhóm 5 vay được ngân hàng nào? Sự thật phũ phàng và hy vọng

Câu hỏi "Nợ xấu nhóm 5 vay được ngân hàng nào?" luôn là nỗi trăn trở của nhiều người. Tuy nhiên, câu trả lời thực tế từ phía các ngân hàng thương mại thường là KHÔNG. Khi một khách hàng có lịch sử nợ xấu nhóm 5 hiện diện trên hệ thống CIC, hầu hết các ngân hàng sẽ tự động từ chối hồ sơ vay vốn để đảm bảo an toàn hệ thống và tuân thủ các giới hạn cấp tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Nguyên nhân chính là do khi cho khách hàng nợ xấu nhóm 5 vay, ngân hàng phải đối mặt với áp lực trích lập dự phòng rất lớn, làm giảm lợi nhuận và ảnh hưởng đến các chỉ số an toàn tài chính. Do đó, việc tìm kiếm một ngân hàng chấp nhận cho vay khi đang có nợ xấu nhóm 5 hiện hữu là điều gần như không thể trong bối cảnh quản trị rủi ro chặt chẽ hiện nay.

02 "lối thoát" để khách nợ xấu nhóm 5 quay lại đường đua vay vốn

Mặc dù không thể vay vốn ngay lập tức, nhưng pháp luật vẫn mở ra những cơ chế để khách hàng có thể "làm sạch" hồ sơ tín dụng và quay lại tiếp cận nguồn vốn ngân hàng trong tương lai.

1. Chờ đợi xóa nợ xấu trên hệ thống CIC

Theo quy định tại khoản 1 Điều 13 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, thông tin nợ xấu của khách hàng sẽ được lưu trữ trên hệ thống của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) trong thời hạn tối đa 05 năm kể từ ngày khách hàng tất toán toàn bộ khoản nợ.

Lưu ý quan trọng:

• Nếu khoản nợ xấu có giá trị dưới 10 triệu đồng, theo chính sách thực tế của CIC, thông tin có thể được xóa ngay sau khi khách hàng hoàn thành nghĩa vụ trả nợ và ngân hàng báo cáo cập nhật.
• Đối với các khoản nợ lớn hơn, khách hàng bắt buộc phải thanh toán hết nợ (gốc, lãi, phạt) và chờ đợi đủ 05 năm để lịch sử nợ xấu được xóa hoàn toàn khỏi hệ thống. Sau thời gian này, bạn sẽ trở thành khách hàng "sạch" và có thể vay vốn bình thường tại bất kỳ ngân hàng nào.

2. Bán nợ cho Công ty Quản lý tài sản (VAMC) và cơ cấu lại

Một cơ chế khác được quy định tại Điều 6 Nghị định 53/2013/NĐ-CP cho phép các tổ chức tín dụng xem xét cấp tín dụng tiếp cho khách hàng nếu khoản nợ xấu đã được bán cho Công ty Quản lý tài sản (VAMC) và khách hàng có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi.

Để được áp dụng cơ chế này, khoản nợ phải đáp ứng các điều kiện tại Điều 8 Nghị định 53/2013/NĐ-CP như: có tài sản bảo đảm hợp pháp, hồ sơ giấy tờ đầy đủ và khách hàng vay vẫn còn tồn tại. Đây là "phao cứu sinh" cho các doanh nghiệp hoặc cá nhân có tài sản đảm bảo tốt nhưng gặp khó khăn tạm thời dẫn đến nợ xấu.

Tóm lại, nợ xấu nhóm 5 là một trở ngại cực lớn nhưng không phải là dấu chấm hết. Việc chủ động tất toán nợ và duy trì kỷ luật tài chính là cách duy nhất để bạn sớm quay lại với các dịch vụ tài chính chính thống.