Trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh khốc liệt, không ít ứng viên vì muốn gây ấn tượng với nhà tuyển dụng hoặc để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về bằng cấp đã lựa chọn con đường "tắt": làm giả hồ sơ xin việc. Tuy nhiên, đằng sau những bản CV được tô vẽ hào nhoáng hay những tấm bằng đại học giả là những hệ lụy pháp lý vô cùng nghiêm trọng mà người lao động thường không lường trước được.

Hồ sơ xin việc chuẩn chỉnh gồm những gì?

Mặc dù pháp luật hiện hành không áp đặt một danh mục cứng nhắc cho hồ sơ ứng tuyển, nhưng tùy vào đặc thù công việc và văn hóa doanh nghiệp, một bộ hồ sơ thông thường sẽ bao gồm:

• Đơn xin việc: Thể hiện mong muốn và sự phù hợp của ứng viên.
• Sơ yếu lý lịch tự thuật: Có xác nhận của chính quyền địa phương nơi cư trú.
• CV (Curriculum Vitae): Tóm tắt quá trình học tập và kinh nghiệm làm việc.
• Giấy khám sức khỏe: Do cơ sở y tế có thẩm quyền cấp trong vòng 06 tháng.
• Bằng cấp, chứng chỉ: Bản sao có chứng thực các văn bằng liên quan trực tiếp đến vị trí ứng tuyển.
• Giấy tờ tùy thân: Bản sao Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân, giấy khai sinh.

Nghĩa vụ trung thực: Nền tảng của quan hệ lao động

Theo quy định tại khoản 2 Điều 16 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có nghĩa vụ cung cấp thông tin trung thực cho người sử dụng lao động về các vấn đề như họ tên, ngày tháng năm sinh, trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp và tình trạng sức khỏe. Việc cố tình sai lệch thông tin ngay từ bước đầu tiên này chính là hành vi vi phạm pháp luật lao động.

4 cấp độ xử lý khi bị phát hiện làm giả hồ sơ

1. Xử lý kỷ luật lao động

Nếu hành vi gian dối chưa gây hậu quả nghiêm trọng hoặc thông tin sai lệch không ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực thực hiện công việc, người lao động có thể bị xử lý kỷ luật theo nội quy của công ty. Căn cứ Điều 125 Bộ luật Lao động 2019, các hình thức có thể áp dụng bao gồm khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng hoặc cách chức.

2. Bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động ngay lập tức

Đây là rủi ro lớn nhất về mặt nghề nghiệp. Tại điểm g khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng nếu phát hiện ứng viên cung cấp thông tin không trung thực làm ảnh hưởng đến việc tuyển dụng. Tùy vào loại hợp đồng mà thời hạn báo trước sẽ khác nhau (từ 03 đến 45 ngày), nhưng chắc chắn uy tín của bạn trong ngành sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.

3. Xử phạt vi phạm hành chính

Hành vi làm giả giấy tờ để đi xin việc còn có thể bị cơ quan chức năng xử phạt tiền:

• Theo Nghị định 82/2020/NĐ-CP, việc tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ để yêu cầu chứng thực bản sao có thể bị phạt từ 01 - 03 triệu đồng.
• Đặc biệt, theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, nếu kê khai không đúng sự thật để hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, người lao động sẽ bị phạt từ 01 - 02 triệu đồng.

4. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp người lao động tự mình làm giả hoặc thuê người khác làm giả các loại bằng cấp, chứng chỉ, con dấu của cơ quan nhà nước để đưa vào hồ sơ xin việc, hành vi này có dấu hiệu của tội phạm. Cụ thể, theo Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người nào làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu giả thực hiện hành vi trái pháp luật có thể bị phạt tiền lên đến 100 triệu đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm.

"Điều 341. Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức..."

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Sự trung thực là tài sản quý giá nhất của mỗi người lao động. Thay vì mạo hiểm với những tấm bằng giả, hãy tập trung vào việc nâng cao kỹ năng thực tế và tích lũy kinh nghiệm. Một hồ sơ chân thực, dù chưa hoàn hảo, vẫn luôn được các nhà tuyển dụng chuyên nghiệp đánh giá cao hơn một bản hồ sơ "đẹp" nhưng chứa đựng đầy rẫy những rủi ro pháp lý.

Nếu bạn đang gặp vướng mắc về các quy định trong quan hệ lao động hoặc cần tư vấn về hồ sơ pháp lý, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.