Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Xây dựng 2025 với nhiều cải cách mang tính đột phá. Những thay đổi này không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn siết chặt kỷ cương trong quản lý trật tự xây dựng, tạo hành lang pháp lý minh bạch cho các chủ đầu tư và người dân.

1. Bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế sau thiết kế cơ sở

Một trong những điểm sáng nhất của Luật Xây dựng 2025 chính là việc bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn. Thay vào đó, trách nhiệm kiểm soát thiết kế sau khi dự án được phê duyệt sẽ được giao trực tiếp cho chủ đầu tư.

Quy định này thực hiện theo nguyên tắc: từ giai đoạn chuẩn bị dự án đến khi khởi công, mỗi công trình chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính duy nhất tại cơ quan nhà nước. Đặc biệt, tại khoản 2 Điều 95 của Luật này đã nêu rõ quy định chuyển tiếp:

"Công trình xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở theo quy định cũ, trường hợp thực hiện điều chỉnh thiết kế này thì không yêu cầu thẩm định lại tại cơ quan chuyên môn về xây dựng."

2. Mở rộng đối tượng được miễn giấy phép xây dựng

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án trọng điểm và phù hợp với thực tiễn, Điều 43 của Luật mới đã mở rộng danh mục các đối tượng được miễn giấy phép xây dựng, bao gồm:

• Công trình xây dựng cấp bách, dự án đầu tư công đặc biệt.
• Công trình tại khu vực đất quốc phòng, an ninh.
• Công trình trên biển thuộc dự án ngoài khơi, cảng hàng không và các công trình bảo đảm hoạt động bay.

3. Điều kiện mới cho nhà ở riêng lẻ được miễn phép

Đối với người dân, quy định về miễn giấy phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ có sự thay đổi đáng chú ý. Bên cạnh điều kiện về quy mô dưới 07 tầng, Luật Xây dựng 2025 bổ sung thêm tiêu chí diện tích sàn. Cụ thể, nhà ở riêng lẻ tại nông thôn hoặc khu vực không có quy hoạch chi tiết chỉ được miễn phép nếu có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2.

4. Bắt buộc thẩm tra thiết kế về phòng cháy chữa cháy

An toàn cháy nổ được đặt lên hàng đầu với quy định mới tại khoản 5 Điều 6. Theo đó, các công trình thuộc diện thẩm định PCCC bắt buộc phải được thẩm tra thiết kế xây dựng để đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe nhất trước khi triển khai.

5. Làm rõ các trường hợp bất khả kháng trong hợp đồng

Để hạn chế tranh chấp, Điều 13 đã định nghĩa cụ thể các sự kiện bất khả kháng được phép sửa đổi hợp đồng hoặc điều chỉnh dự án, bao gồm: thiên tai, dịch bệnh, tình trạng khẩn cấp quốc gia, đình công hoặc các phát hiện khảo cổ bất ngờ.

6. Siết chặt quản lý trật tự xây dựng

Cuối cùng, Điều 47 bổ sung quy định về quản lý trật tự xây dựng xuyên suốt từ khi khởi công đến khi nghiệm thu. UBND cấp tỉnh và cấp xã sẽ chịu trách nhiệm toàn diện trên địa bàn, đảm bảo mọi vi phạm đều được phát hiện và xử lý kịp thời.

Hy vọng những thông tin tổng hợp về điểm mới của Luật Xây dựng 2025 trên đây sẽ giúp các cá nhân và tổ chức chủ động hơn trong kế hoạch đầu tư và xây dựng của mình.