Công việc xạ trị và hóa trị trong điều trị các bệnh lý ung bướu luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro nghề nghiệp do người thực hiện phải tiếp xúc trực tiếp, liên tục với các nguồn phóng xạ năng lượng cao và hóa chất độc hại đặc biệt. Để ghi nhận và bảo đảm quyền lợi thiết thực cho lực lượng tuyến đầu này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 350/2026/NĐ-CP với những điều chỉnh then chốt về chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề y tế. Vậy mức phụ cấp cụ thể là bao nhiêu, cách xác định thời gian làm việc để đủ điều kiện hưởng ra sao và người lao động hợp đồng có được quyền lợi tương tự viên chức hay không?

1. Nhân viên y tế làm xạ trị, hóa trị được hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề bao nhiêu?

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, mức phụ cấp ưu đãi nghề 60% được áp dụng đối với đội ngũ viên chức làm chuyên môn y tế được phân công thường xuyên, trực tiếp thực hiện các nhóm công việc nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm đặc thù, bao gồm:

• Khám, điều trị, chăm sóc, nuôi dưỡng, trợ giúp người mắc bệnh truyền nhiễm (trừ bệnh truyền nhiễm nhóm A, HIV/AIDS), người cao tuổi không tự phục vụ được;
• Xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, độc chất; kiểm định kháng huyết thanh dại, uốn ván và nọc rắn;
• Xạ trị; hóa trị; sinh học phân tử; y học hạt nhân; pha chế, chia liều dược chất phóng xạ, thuốc điều trị ung thư;
• Giám sát, phòng chống bệnh truyền nhiễm thông qua việc theo dõi ca bệnh và lấy mẫu bệnh phẩm tại cộng đồng.

Quy định này nhấn mạnh nguyên tắc thực tế công tác: Một nhân sự công tác tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa ung bướu hay y học hạt nhân chưa đương nhiên được nhận mức 60% nếu không trực tiếp bắt tay vào công đoạn kỹ thuật xạ trị, hóa trị hoặc không đáp ứng tiêu chuẩn về tần suất thời gian thường xuyên theo quy định pháp luật.

2. Tiêu chí xác định thế nào là làm việc “thường xuyên” để hưởng mức 60%?

Một trong những điểm vướng mắc phổ biến tại các đơn vị sự nghiệp y tế là xác định rõ ranh giới giữa làm việc kiêm nhiệm, gián đoạn với làm việc "thường xuyên". Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn này, khoản 5 Điều 3 Nghị định 350/2026/NĐ-CP đã định lượng cụ thể: Mức độ thường xuyên làm các công việc chuyên môn được xác định tối thiểu bằng 50% thời giờ làm việc bình thường theo tháng quy định tại Bộ luật Lao động 2019.

Theo Điều 105 Bộ luật Lao động 2019, thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong một ngày và không quá 48 giờ trong một tuần. Khi áp dụng vào thực tế ngành y:

• Nếu tổng số giờ làm việc chuẩn trong tháng của đơn vị là 176 giờ (tương đương 22 ngày công chuẩn, mỗi ngày 8 giờ), viên chức kỹ thuật hoặc bác sĩ phải dành ít nhất 88 giờ làm việc trong tháng cho các công việc trực tiếp liên quan đến xạ trị, hóa trị hoặc pha chế dược chất phóng xạ, thuốc điều trị ung thư.
• Trường hợp một viên chức thực hiện nhiều nhiệm vụ đan xen, nếu thời lượng trực tiếp thao tác kỹ thuật xạ trị, hóa trị dưới ngưỡng 50% thời giờ chuẩn của tháng, họ sẽ không đủ điều kiện xét hưởng phụ cấp theo mức 60% của nhóm công việc này mà sẽ áp dụng mức tương ứng với công việc chính theo danh mục quy định.

3. Công thức và cách tính khoản tiền phụ cấp ưu đãi nghề 60% hằng tháng

Theo chỉ dẫn tại khoản 2 Điều 3 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, phụ cấp ưu đãi nghề được tính theo tỷ lệ phần trăm (60%) trên tổng các yếu tố lương và phụ cấp cơ bản sau:

• Hệ số lương hiện hưởng theo ngạch, chức danh nghề nghiệp viên chức;
• Hệ số phụ cấp chức vụ lãnh đạo (nếu đang giữ chức vụ quản lý như Trưởng khoa, Phó Trưởng khoa, Điều dưỡng trưởng);
• Hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có);
• Tỷ lệ % phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có thâm niên kịch trần bảng lương).

Như vậy, mức tiền phụ cấp được tính theo công thức:

Tiền phụ cấp ưu đãi nghề = Mức lương cơ sở × [Hệ số lương hiện hưởng + Hệ số phụ cấp chức vụ (nếu có) + Hệ số chênh lệch bảo lưu (nếu có)] × [1 + % Thâm niên vượt khung (nếu có)] × 60%

Đặc biệt, theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, khoản phụ cấp này được chi trả cùng kỳ lương hằng tháng và hoàn toàn không dùng để tính đóng, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.

4. Lao động hợp đồng làm xạ trị, hóa trị có được hưởng phụ cấp 60% không?

Đây là câu hỏi nhận được sự quan tâm rất lớn từ các cơ sở y tế tự chủ tài chính có sử dụng lực lượng lao động theo hợp đồng. Căn cứ theo quy định tại khoản 7 Điều 4 và khoản 8 Điều 4 Nghị định 350/2026/NĐ-CP, quyền lợi của người lao động hợp đồng được phân định thành hai trường hợp rõ rệt:

• Trường hợp 1 (Hưởng đủ mức 60% như viên chức): Áp dụng đối với người làm việc theo hợp đồng lao động tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc ngành y tế được cơ quan, đơn vị xếp lương theo bảng lương viên chức Nhà nước quy định và được phân công trực tiếp làm công việc xạ trị, hóa trị. Nhóm đối tượng này được hưởng đầy đủ mức phụ cấp ưu đãi nghề 60% tương ứng.
• Trường hợp 2 (Thực hiện theo thỏa thuận hợp đồng): Đối với người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng lao động không áp dụng bảng lương viên chức, dù vẫn trực tiếp thực hiện hóa trị, xạ trị, mức phụ cấp và chế độ đãi ngộ sẽ được thực hiện trên cơ sở thỏa thuận ghi nhận trong hợp đồng lao động ký kết giữa người lao động và người sử dụng lao động.

5. Những khoảng thời gian nào bị loại trừ, không được tính hưởng phụ cấp ưu đãi nghề?

Nhằm đảm bảo tính chính xác và nguyên tắc phụ cấp gắn liền với thực tế làm việc trong môi trường nguy cơ, Điều 5 Nghị định 350/2026/NĐ-CP quy định rõ 4 trường hợp không được tính hưởng phụ cấp ưu đãi nghề:

1. Thời gian được cử đi công tác, làm việc hoặc học tập ở trong nước hay nước ngoài kéo dài từ 01 tháng trở lên mà không trực tiếp làm các công việc chuyên môn y tế theo vị trí việc làm được phân công;
2. Thời gian nghỉ việc không hưởng lương liên tục từ 01 tháng trở lên;
3. Thời gian nghỉ việc hưởng các chế độ trợ cấp bảo hiểm xã hội (như nghỉ ốm đau dài ngày, nghỉ chế độ thai sản...) theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội;
4. Thời gian bị đình chỉ công tác để phục vụ thanh tra, kiểm tra hoặc thời gian bị tạm giữ, tạm giam theo quy định của pháp luật.

6. Hiệu lực thi hành và thời điểm áp dụng phụ cấp

Theo điều khoản thi hành, Nghị định 350/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 09/09/2026. Tuy nhiên, một chính sách hồi tố rất có lợi cho nhân viên y tế làm công việc xạ trị, hóa trị là mức phụ cấp ưu đãi nghề này được tính hưởng kể từ ngày 01/01/2026. Do đó, các đơn vị y tế công lập có trách nhiệm rà soát danh sách nhân sự thực tế, tổng hợp số giờ làm việc bình thường trong các tháng đã qua để thực hiện chi trả và truy lĩnh đầy đủ quyền lợi cho đội ngũ nhân viên y tế theo đúng quy định.