Việc ban hành Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chính sách thuế đối với khu vực kinh tế cá thể. Không chỉ điều chỉnh ngưỡng doanh thu chịu thuế, văn bản này còn cụ thể hóa các phương pháp tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN), giúp hộ kinh doanh chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước.

Ngưỡng doanh thu mới: Ai phải nộp thuế TNCN?

Theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh (bao gồm cả hộ kinh doanh) được phân loại nghĩa vụ thuế dựa trên mức doanh thu năm:

• Doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống: Không phải nộp thuế TNCN.
• Doanh thu trên 500 triệu đồng: Bắt buộc phải nộp thuế TNCN theo quy định tại Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Một điểm đáng lưu ý là đối với cá nhân kinh doanh nhiều ngành nghề hoặc tại nhiều địa điểm, mức trừ 500 triệu đồng được áp dụng một lần duy nhất cho tổng doanh thu toàn bộ hoạt động kinh doanh trong năm.

02 phương pháp tính thuế TNCN cho hộ kinh doanh

Tùy thuộc vào quy mô doanh thu và sự lựa chọn của người nộp thuế, Nghị định 68/2026/NĐ-CP đưa ra hai phương pháp tính thuế cụ thể:

1. Phương pháp tính thuế theo thuế suất nhân với doanh thu

Đây là phương pháp đơn giản nhất, áp dụng cho các hộ kinh doanh có quy mô vừa và nhỏ. Cụ thể, theo điểm a khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, phương pháp này dành cho cá nhân có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng/năm.

Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế x Thuế suất

Trong đó, mức thuế suất được áp dụng theo quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Ưu điểm của phương pháp này là thủ tục kê khai đơn giản, không đòi hỏi hệ thống sổ sách kế toán quá phức tạp.

2. Phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế

Phương pháp này đòi hỏi sự chuyên nghiệp hơn trong quản lý tài chính, áp dụng bắt buộc cho hộ kinh doanh lớn hoặc hộ kinh doanh tự nguyện lựa chọn. Theo điểm b khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, các đối tượng áp dụng bao gồm:

• Cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 03 tỷ đồng/năm.
• Cá nhân có doanh thu từ trên 500 triệu đến 03 tỷ đồng nhưng lựa chọn áp dụng phương pháp này.

Công thức xác định thuế:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế x Thuế suất

Thu nhập tính thuế được xác định bằng tổng doanh thu trừ đi các chi phí hợp lý liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Thuế suất áp dụng theo biểu thuế lũy tiến quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025.

Nguyên tắc ổn định và chuyển đổi phương pháp tính thuế

Để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý, điểm d khoản 5 Điều 4 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định rõ về tính ổn định:

• Thời gian ổn định: Khi đã chọn hoặc thuộc diện áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế, hộ kinh doanh phải thực hiện ổn định trong 02 năm liên tục.
• Chuyển đổi bắt buộc: Nếu hộ kinh doanh đang áp dụng phương pháp thuế suất nhân doanh thu nhưng doanh thu thực tế trong năm vượt ngưỡng 03 tỷ đồng, thì từ năm tiếp theo bắt buộc phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo thu nhập tính thuế.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP không chỉ giúp hộ kinh doanh tuân thủ đúng pháp luật mà còn là cơ sở để tối ưu hóa chi phí thuế thông qua việc quản lý doanh thu và chi phí một cách khoa học.