Trong nền kinh tế Việt Nam, các doanh nghiệp sử dụng dưới 10 lao động (thường được gọi là doanh nghiệp siêu nhỏ) chiếm tỷ trọng rất lớn. Để tạo điều kiện cho nhóm đối tượng này phát triển, giảm bớt gánh nặng hành chính và chi phí vận hành, pháp luật hiện hành đã quy định nhiều ưu đãi đặc thù. Dưới đây là 7 "đặc quyền" quan trọng mà các chủ doanh nghiệp cần nắm vững.

1. Miễn thủ tục đăng ký nội quy lao động bằng văn bản

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Bộ luật Lao động 2019 là việc nới lỏng quy định về nội quy lao động. Cụ thể, theo quy định tại khoản 1 Điều 119, người sử dụng lao động sử dụng từ 10 người lao động trở lên mới bắt buộc phải đăng ký nội quy lao động tại cơ quan chuyên môn về lao động.

Đối với doanh nghiệp dưới 10 lao động, mặc dù vẫn phải ban hành nội quy lao động nhưng không bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký rườm rà. Nếu không ban hành bằng văn bản, doanh nghiệp có thể thỏa thuận các nội dung về kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất ngay trong hợp đồng lao động. Điều này giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc quản lý nhân sự mà vẫn đảm bảo tính pháp lý.

2. Không bắt buộc tổ chức Hội nghị người lao động định kỳ

Thực hiện dân chủ tại nơi làm việc là yêu cầu bắt buộc, nhưng với quy mô siêu nhỏ, việc tổ chức các hội nghị hình thức có thể gây tốn kém thời gian. Theo Nghị định 145/2020/NĐ-CP, cụ thể là tại Điều 45, doanh nghiệp sử dụng dưới 10 lao động được miễn trừ nghĩa vụ tổ chức Hội nghị người lao động và ban hành Quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc bằng văn bản.

"Người sử dụng lao động sử dụng dưới 10 người lao động được miễn trừ việc tổ chức hội nghị người lao động và ban hành quy chế dân chủ ở cơ sở tại nơi làm việc bằng văn bản."

Thay vào đó, chủ doanh nghiệp có thể trao đổi trực tiếp với nhân viên để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, giúp môi trường làm việc trở nên gần gũi và hiệu quả hơn.

3. Đơn giản hóa thủ tục về thang lương, bảng lương

Trước đây, việc gửi thang lương, bảng lương cho cơ quan quản lý nhà nước là nỗi lo của nhiều kế toán. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 93 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp chỉ cần xây dựng và công bố công khai tại nơi làm việc trước khi thực hiện. Riêng đối với doanh nghiệp dưới 10 lao động, gánh nặng này còn được giảm bớt đáng kể khi không phải thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến việc gửi văn bản cho cơ quan lao động cấp huyện.

4. Miễn bố trí cán bộ chuyên trách an toàn, vệ sinh lao động

An toàn lao động là ưu tiên hàng đầu, nhưng với quy mô ít người, việc thuê một cán bộ chuyên trách là không cần thiết. Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 và các văn bản hướng dẫn, các cơ sở sản xuất kinh doanh sử dụng dưới 10 lao động không bắt buộc phải cử người có chuyên môn làm cán bộ chuyên trách. Chủ doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền có thể kiêm nhiệm công tác này sau khi được huấn luyện nghiệp vụ phù hợp.

5. Áp dụng chế độ kế toán và thuế siêu đơn giản

Doanh nghiệp siêu nhỏ đáp ứng tiêu chí về doanh thu và nguồn vốn theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 sẽ được áp dụng chế độ kế toán riêng biệt. Cụ thể, Thông tư 132/2018/TT-BTC cho phép các doanh nghiệp này nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ % trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.

Hệ thống sổ sách kế toán cũng được tối giản tối đa, giúp chủ doanh nghiệp không chuyên cũng có thể theo dõi sát sao tình hình tài chính mà không cần bộ máy kế toán cồng kềnh.

6. Không bắt buộc phải có kế toán trưởng

Đây là một ưu đãi cực kỳ thiết thực về chi phí nhân sự. Theo Điều 8 Thông tư 132/2018/TT-BTC, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc phải bổ nhiệm kế toán trưởng. Doanh nghiệp cũng có thể ký hợp đồng với các đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để tối ưu hóa quy trình vận hành.

7. Hỗ trợ 100% chi phí tư vấn pháp luật

Để giúp các doanh nghiệp siêu nhỏ tự tin hơn trong các giao dịch dân sự và thương mại, Chính phủ đã ban hành Nghị định 55/2019/NĐ-CP. Theo đó, doanh nghiệp siêu nhỏ được hỗ trợ 100% chi phí tư vấn pháp luật nhưng không quá 03 triệu đồng/năm. Đây là nguồn lực quý giá giúp doanh nghiệp tiếp cận với các chuyên gia pháp lý để giải quyết các vướng mắc trong quá trình hoạt động.

Lời khuyên cho chủ doanh nghiệp

Dù được hưởng nhiều ưu đãi về thủ tục, các chủ doanh nghiệp dưới 10 lao động vẫn cần tuân thủ nghiêm túc các quy định về quyền lợi cốt lõi của người lao động như bảo hiểm xã hội, tiền lương tối thiểu và an toàn lao động. Việc nắm vững các "đặc quyền" pháp lý không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn tạo nền tảng vững chắc để mở rộng quy mô trong tương lai.