Trong lộ trình hiện đại hóa nền công vụ, việc xác định vị trí việc làm được ví như 'xương sống' của mọi hoạt động quản lý nhân sự. Tuy nhiên, một thực tế đáng ngại đang diễn ra tại không ít Bộ, ngành và địa phương là tình trạng lãnh đạo 'buông tay', phó mặc toàn bộ việc xây dựng đề án cho bộ phận chuyên môn hoặc cấp dưới. Để ngăn chặn lỗ hổng này, Bộ Nội vụ đã ban hành Công văn 1086/BNV-CCVC, gửi đi một thông điệp đanh thép: Tuyệt đối không được 'khoán trắng' trách nhiệm.

Hệ lụy từ tư duy 'làm hộ, ký thay' trong quản lý cán bộ

Tại Công văn 1086/BNV-CCVC, Bộ Nội vụ đã thẳng thắn vạch trần những biểu hiện hời hợt trong việc triển khai đề án vị trí việc làm. Việc 'khoán trắng' không chỉ dẫn đến những bản mô tả công việc xa rời thực tế, mà còn tạo ra sự thiếu thống nhất trong toàn hệ thống. Khi người đứng đầu không trực tiếp tham gia vào quá trình định hình khung năng lực, các vị trí việc làm thường được xây dựng theo kiểu 'vừa vặn' với con người hiện có, thay vì đáp ứng yêu cầu thực tế của công việc.

Điều này đi ngược lại tinh thần của Luật Cán bộ, công chức năm 2025. Theo luật mới, vị trí việc làm là căn cứ pháp lý duy nhất và quan trọng nhất để thực hiện tuyển dụng, đào tạo, quy hoạch và đặc biệt là áp dụng chế độ tiền lương mới dựa trên vị trí công việc thay vì thâm niên như trước đây.

Nghị định 361/2025/NĐ-CP: Chuẩn mực mới cho kỷ nguyên số

Để chuẩn hóa công tác này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 361/2025/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm công chức. Đây được xem là 'kim chỉ nam' buộc các cơ quan phải thay đổi tư duy quản lý cũ kỹ.

Cụ thể, tại Điều 3 Nghị định 361/2025/NĐ-CP, nguyên tắc xác định vị trí việc làm phải đảm bảo tính khách quan, công khai và minh bạch. Đặc biệt, Nghị định nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số để quản lý biến động nhân sự theo thời gian thực, loại bỏ hoàn toàn các vị trí 'ảo' hoặc chồng chéo nhiệm vụ.

Lộ trình 'về đích' không thể trì hoãn

Bộ Nội vụ yêu cầu các đơn vị phải bám sát các mốc thời gian 'vàng' được quy định tại Điều 14 Nghị định 361/2025/NĐ-CP để đảm bảo quyền lợi cho đội ngũ cán bộ:

• Trước ngày 01/07/2026: Tất cả các cơ quan nhà nước phải hoàn thành việc phê duyệt danh mục vị trí việc làm mới, thay thế hoàn toàn các quyết định cũ không còn phù hợp.
• Trước ngày 01/07/2027: Hoàn thành việc sắp xếp, bố trí công chức vào đúng vị trí đã phê duyệt và thực hiện xếp ngạch, bậc lương tương ứng.

Trách nhiệm người đứng đầu: Không chỉ là ký văn bản

Công văn 1086/BNV-CCVC khẳng định, người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ về chất lượng của đề án vị trí việc làm tại đơn vị mình. Lãnh đạo không thể chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản chỉ đạo chung chung mà phải trực tiếp kiểm tra, thẩm định từng bản mô tả công việc và khung năng lực.

Việc thực hiện nghiêm túc các quy định này không chỉ giúp tinh gọn bộ máy, giảm bớt gánh nặng ngân sách mà còn là cơ hội để bảo vệ những cán bộ có năng lực thực sự. Khi mỗi vị trí đều được định danh rõ ràng với yêu cầu cụ thể, tình trạng 'người làm không hết việc, người chơi không hết ngày' sẽ dần bị loại bỏ, tạo tiền đề cho một nền công vụ liêm chính, hiệu lực và hiệu quả trong tương lai.