Chiêu trò mạo danh Công an, cán bộ BHXH: Kịch bản cũ nhưng "bình" mới

Thời gian gần đây, Công an Thành phố Hồ Chí Minh và Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã liên tục phát đi những cảnh báo khẩn cấp về tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua việc yêu cầu cập nhật ứng dụng định danh điện tử (VNeID) và ứng dụng bảo hiểm xã hội số (VssID). Đây là một trong những thủ đoạn tinh vi của tội phạm công nghệ cao nhằm đánh vào sự thiếu hiểu biết hoặc tâm lý lo sợ của người dân.

Các đối tượng thường sử dụng phương thức liên hệ qua điện thoại, Zalo hoặc Facebook, tự xưng là cán bộ Công an hoặc nhân viên cơ quan Bảo hiểm xã hội. Với lý do "hồ sơ bị lỗi", "chưa cập nhật căn cước công dân" hoặc "cần kích hoạt tài khoản định danh mức độ 2", chúng dẫn dụ người dân truy cập vào các đường link lạ để tải ứng dụng giả mạo có đuôi .apk hoặc các trang web có giao diện giống hệt trang chính thống.

Khi người dân cài đặt các ứng dụng này, mã độc sẽ được kích hoạt, cho phép kẻ gian đọc trộm tin nhắn (bao gồm cả mã OTP ngân hàng), theo dõi thao tác màn hình và chiếm quyền điều khiển thiết bị di động từ xa. Từ đó, chúng dễ dàng truy cập vào tài khoản ngân hàng và thực hiện các lệnh chuyển tiền bất hợp pháp mà nạn nhân không hề hay biết.

Bị lừa đảo qua mạng: Cơ hội nào để lấy lại tiền?

Thực tế cho thấy, việc tự mình lấy lại số tiền đã mất trong các vụ lừa đảo công nghệ cao là cực kỳ khó khăn do tính chất ẩn danh và xuyên biên giới của tội phạm. Tuy nhiên, ngay khi phát hiện dấu hiệu bị lừa, người dân cần thực hiện ngay các bước sau để giảm thiểu thiệt hại:

• Lập tức phong tỏa tài khoản: Liên hệ tổng đài ngân hàng để khóa thẻ và tài khoản khẩn cấp.
• Thu thập chứng cứ: Lưu lại toàn bộ lịch sử cuộc gọi, tin nhắn, ảnh chụp màn hình và các giao dịch chuyển tiền liên quan.
• Tố giác tội phạm: Đến ngay cơ quan Công an nơi gần nhất hoặc trình báo qua đường dây nóng của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.

Khung hình phạt nghiêm khắc cho hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Pháp luật Việt Nam quy định các chế tài rất nghiêm khắc đối với hành vi lừa đảo, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và giá trị tài sản bị chiếm đoạt.

Xử phạt vi phạm hành chính

Đối với những hành vi vi phạm lần đầu, giá trị tài sản nhỏ và chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, đối tượng có thể bị xử lý hành chính. Cụ thể, theo quy định tại Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP:

"1. Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
c) Dùng thủ đoạn gian dối hoặc bỏ trốn để chiếm đoạt tài sản của người khác;"

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong trường hợp hành vi có tính chất chuyên nghiệp, có tổ chức hoặc chiếm đoạt số tiền lớn, đối tượng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017):

1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp luật định, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
...
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;
b) Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

Để bảo vệ bản thân trước các thủ đoạn ngày càng tinh vi, người dân cần ghi nhớ: Cơ quan Công an và Bảo hiểm xã hội không bao giờ làm việc, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hay chuyển tiền qua điện thoại và mạng xã hội. Hãy chỉ cài đặt ứng dụng từ các nguồn chính thống và luôn kiểm chứng thông tin tại trụ sở cơ quan chức năng.