Từ ngày 15/6/2025, công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính sẽ bước vào một giai đoạn mới với những quy định khắt khe hơn. Nghị định 93/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi và bổ sung Điều 22 Nghị định 19/2020/NĐ-CP, định danh rõ nét 20 nhóm hành vi vi phạm mà cán bộ, công chức tuyệt đối không được mắc phải.

Bước ngoặt mới trong kiểm soát thực thi pháp luật hành chính

Việc ban hành quy định mới không chỉ đơn thuần là liệt kê các sai phạm, mà còn là thông điệp mạnh mẽ về việc làm trong sạch bộ máy thực thi công vụ. Những kẽ hở trước đây trong việc xử lý kỷ luật người có thẩm quyền xử phạt đã được b bịt kín bằng các mô tả hành vi cụ thể, sát với thực tiễn đời sống pháp lý.

Danh mục 20 hành vi vi phạm "nóng" từ giữa năm 2025

Dưới đây là chi tiết các hành vi vi phạm trong thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được quy định tại Nghị định 93/2025/NĐ-CP:

Nhóm hành vi lợi dụng chức vụ và can thiệp trái luật

• Giữ lại vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để xử lý hành chính thay vì chuyển cơ quan điều tra.
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, đòi hoặc nhận tiền, tài sản; dung túng, bao che cho đối tượng vi phạm.
• Can thiệp trái pháp luật vào quá trình xử lý vi phạm hành chính của cấp dưới hoặc cơ quan khác.
• Sử dụng trái pháp luật tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính.

Nhóm hành vi sai phạm trong hồ sơ và thủ tục

• Giả mạo, làm sai lệch hồ sơ xử phạt hoặc hồ sơ áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
• Không lập biên bản vi phạm khi phát hiện hành vi vi phạm theo quy định.
• Lập biên bản không đúng thẩm quyền, sai hành vi hoặc sai đối tượng.
• Vi phạm nghiêm trọng thời hạn lập biên bản hoặc ra quyết định xử phạt.
• Xác định không đúng hành vi vi phạm khi ban hành quyết định xử phạt.
• Không ra quyết định xử phạt, không tịch thu tang vật hoặc không áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại khoản 2 Điều 65 Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Nhóm hành vi chống đối và thiếu trách nhiệm trong kiểm tra

• Chống đối, cản trở người làm nhiệm vụ kiểm tra; đe dọa, trù dập người cung cấp tài liệu cho đoàn kiểm tra.
• Cung cấp thông tin, tài liệu không chính xác, không trung thực liên quan đến nội dung kiểm tra.
• Tiết lộ hồ sơ, tài liệu của đối tượng được kiểm tra cho tổ chức, cá nhân không có thẩm quyền.
• Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ kết luận kiểm tra.

Điểm mới đáng chú ý: Siết chặt trách nhiệm người đứng đầu

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Nghị định 93/2025/NĐ-CP chính là việc bổ sung hành vi thứ 20: "Thiếu trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện kết luận kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính."

"Thiếu trách nhiệm trong việc chỉ đạo thực hiện kết luận kiểm tra công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính."

Trước đây, Nghị định 19/2020/NĐ-CP chỉ quy định chung về sự thiếu trách nhiệm. Việc tách bạch riêng hành vi chỉ đạo thực hiện kết luận kiểm tra giúp xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tránh tình trạng "đánh trống bỏ dùi" sau khi có kết luận thanh tra, kiểm tra.

Với việc phân loại rõ ràng giữa hành vi vi phạm trong xử lý trực tiếp và hành vi vi phạm trong công tác kiểm tra, quy định mới kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường pháp lý minh bạch, công bằng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp trước những sai phạm của người thực thi công vụ.