Tháng 03/2023, thị trường xuất khẩu lao động (XKLĐ) Hàn Quốc đón nhận thông tin chấn động khi Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chính thức công bố danh sách các địa phương bị tạm dừng tuyển chọn lao động theo Chương trình EPS đợt 1 năm 2023. Đây là hệ quả trực tiếp từ tình trạng lao động cư trú bất hợp pháp tăng cao, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín và cơ hội việc làm của hàng ngàn lao động Việt Nam khác.

Người lao động Việt Nam làm thủ tục xuất cảnh đi làm việc tại nước ngoài (ảnh minh họa)

Danh sách chi tiết 08 quận, huyện bị 'cấm' đi XKLĐ Hàn Quốc năm 2023

Căn cứ theo Bản ghi nhớ về phái cử và tiếp nhận lao động Việt Nam sang làm việc tại Hàn Quốc theo Chương trình cấp phép việc làm (EPS) và kế hoạch giảm lao động cư trú bất hợp pháp, phía Hàn Quốc đã thống nhất với Việt Nam về việc tạm dừng tuyển chọn tại các địa phương có tỷ lệ lao động hết hạn hợp đồng không về nước cao.

Cụ thể, danh sách 04 tỉnh có các địa phương bị tạm dừng bao gồm: Hà Tĩnh, Hải Dương, Nghệ An và Thanh Hóa. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng lệnh tạm dừng này chỉ áp dụng đối với 08 đơn vị hành chính cấp huyện cụ thể sau đây:

Việc áp dụng biện pháp này dựa trên tiêu chí: Các địa phương có số lượng lao động cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc từ 70 người trở lên và tỷ lệ lao động hết hạn hợp đồng không về nước đúng hạn từ 27% trở lên.

Các trường hợp ngoại lệ vẫn được tham gia ứng tuyển

Dù thuộc các địa phương nêu trên, người lao động vẫn có cơ hội đi làm việc tại Hàn Quốc nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

• Người lao động đăng ký dự tuyển trong ngành ngư nghiệp.
• Người lao động đi làm việc tại Hàn Quốc theo Chương trình EPS về nước đúng thời hạn hợp đồng.
• Người lao động cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc đã tự nguyện về nước trong khoảng thời gian phía Hàn Quốc thực hiện miễn xử phạt.

Chuyên gia pháp lý tư vấn về các quy định và rủi ro khi đi làm việc tại nước ngoài (ảnh minh họa)

Hệ lụy pháp lý đắt giá khi tự ý ở lại Hàn Quốc trái phép

Hành vi hết hạn hợp đồng nhưng không về nước không chỉ đóng sập cánh cửa của những người đồng hương mà còn khiến bản thân người lao động đối mặt với những án phạt cực nặng từ cả hai phía Việt Nam và Hàn Quốc.

1. Nghĩa vụ của người lao động theo pháp luật Việt Nam

Theo quy định tại khoản 2 Điều 6 Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020:

Người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có nghĩa vụ trở về nước đúng thời hạn sau khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng đào tạo nghề theo quy định của pháp luật nước tiếp nhận lao động.

Nếu vi phạm, người lao động sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại khoản 1 Điều 46 Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Cụ thể, mức phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với hành vi ở lại nước ngoài trái pháp luật sau khi chấm dứt hợp đồng lao động mà không phải do bị đe dọa, ép buộc.

2. Chế tài nghiêm khắc từ phía Hàn Quốc

Không chỉ bị phạt tại Việt Nam, phía Hàn Quốc cũng áp dụng các biện pháp mạnh tay đối với lao động bất hợp pháp:

• Phạt tiền: Có thể lên đến 30 triệu won (tương đương hơn 500 triệu đồng).
• Phạt tù: Lên đến 03 năm tù giam tùy mức độ vi phạm.
• Trục xuất và cấm nhập cảnh: Người lao động sẽ bị trục xuất ngay lập tức và bị cấm nhập cảnh trở lại Hàn Quốc trong thời gian dài (thường là 5-10 năm hoặc vĩnh viễn).

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc cư trú bất hợp pháp mang lại nhiều rủi ro hơn là lợi ích kinh tế trước mắt. Người lao động sẽ không được pháp luật bảo vệ, dễ bị bóc lột sức lao động, không có bảo hiểm y tế và luôn sống trong nỗi lo sợ bị bắt giữ. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và giữ vững cơ hội cho thế hệ sau, người lao động cần tuân thủ nghiêm túc các quy định trong Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng 2020.

Nếu bạn đang cư trú bất hợp pháp, hãy chủ động liên hệ với Ban Quản lý lao động Việt Nam tại Hàn Quốc hoặc Đại sứ quán để được hướng dẫn thủ tục tự nguyện về nước nhằm hưởng các chính sách khoan hồng và miễn giảm hình phạt.