Dự thảo Luật Cán bộ, công chức sửa đổi đang thu hút sự quan tâm đặc biệt với đề xuất xóa bỏ khái niệm công chức cấp xã, chuyển sang mô hình công chức cấp cơ sở thuộc biên chế cấp tỉnh. Thay đổi này không chỉ là sự điều chỉnh về danh xưng mà còn đi kèm với lộ trình tinh giản biên chế nghiêm ngặt theo vị trí việc làm.

Sẽ không còn khái niệm cán bộ, công chức cấp xã?

Đây là một trong những nội dung mang tính đột phá nhất tại dự thảo Luật Cán bộ, công chức sửa đổi. Theo đó, khái niệm "cán bộ, công chức cấp xã, phường, thị trấn" vốn đã quen thuộc trong Luật Cán bộ, công chức 2008 (được sửa đổi bởi Luật Cán bộ, công chức sửa đổi 2019) sẽ được thay thế bằng khái niệm cán bộ, công chức cấp cơ sở.

Cụ thể, tại Điều 4 Luật Cán bộ, công chức 2008 hiện hành, cán bộ và công chức được phân chia rõ rệt theo 4 cấp: Trung ương, tỉnh, huyện và xã. Tuy nhiên, dự thảo mới đề xuất thu gọn lại thành 3 cấp: Trung ương, tỉnh và cơ sở (bao gồm xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh). Việc bỏ Chương V về cán bộ, công chức cấp xã trong luật hiện hành cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc thống nhất đội ngũ cán bộ, công chức từ Trung ương đến địa phương.

"Cán bộ, công chức sẽ là người làm việc trong các cơ quan ở cấp Trung ương, cấp tỉnh và cấp cơ sở, thay vì phân tách riêng biệt cấp huyện và cấp xã như trước đây."

Tinh giản biên chế theo vị trí việc làm: Áp lực hay cơ hội?

Đi kèm với việc thay đổi danh xưng là một cơ chế sàng lọc đội ngũ vô cùng khắt khe. Dự thảo Luật quy định rõ, những người đang là cán bộ, công chức cấp xã hiện nay nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo yêu cầu của vị trí việc làm mới thì sẽ được xếp lương theo ngạch, bậc tương ứng.

Ngược lại, đối với những trường hợp không đủ tiêu chuẩn hoặc không đáp ứng được yêu cầu công việc, cơ quan chức năng sẽ xem xét và quyết định tinh giản biên chế. Đây là một thách thức lớn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở, đòi hỏi mỗi cá nhân phải không ngừng tự trau dồi, nâng cao năng lực chuyên môn để phù hợp với mô hình quản lý mới.

Lộ trình chuyển đổi quản lý theo vị trí việc làm dự kiến sẽ được thực hiện trong thời hạn 05 năm kể từ ngày Luật có hiệu lực. Trong giai đoạn này, Chính phủ sẽ ban hành các quy định chi tiết về việc tuyển dụng, sử dụng và quản lý để đảm bảo tính ổn định của hệ thống chính trị cơ sở.

Đề xuất công chức xã thuộc biên chế của tỉnh

Một điểm mới đáng chú ý khác là đề xuất của Bộ Nội vụ về việc đưa cán bộ, công chức cấp xã về thuộc biên chế của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Điều này nhằm thực hiện Kết luận 130-KL/TW của Bộ Chính trị về việc sắp xếp tổ chức bộ máy, hướng tới mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (không tổ chức cấp huyện ở một số mô hình nhất định).

Việc đưa công chức xã về biên chế tỉnh sẽ giúp linh hoạt hơn trong việc điều động, luân chuyển cán bộ, đồng thời đảm bảo các chế độ chính sách được thực hiện thống nhất, công bằng hơn. Đây được xem là bước đi tất yếu trong lộ trình hiện đại hóa nền hành chính quốc gia, tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.