Nghị định 52/2020/NĐ-CP vừa ban hành đã thiết lập một "hàng rào" pháp lý nghiêm ngặt đối với việc sử dụng đất xây dựng sân gôn. Trong đó, đất trồng lúa và đất rừng được bảo vệ chặt chẽ, chỉ cho phép chuyển đổi trong những trường hợp đặc thù nhằm đảm bảo an ninh lương thực và phát triển bền vững.

Những loại đất "bất khả xâm phạm" khi xây dựng sân gôn

Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 52/2020/NĐ-CP, Chính phủ đã liệt kê danh sách các loại đất tuyệt đối không được sử dụng để xây dựng sân gôn và các công trình phụ trợ. Đây được xem là động thái quyết liệt nhằm chấm dứt tình trạng "trải thảm" sân gôn trên những quỹ đất quý giá.

Cụ thể, các loại đất bị cấm bao gồm:

• Đất quốc phòng, an ninh: Để đảm bảo nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
• Đất di tích, danh lam thắng cảnh: Các khu vực có yếu tố gốc cấu thành di tích lịch sử - văn hóa đã được xếp hạng hoặc nằm trong danh mục kiểm kê của UBND cấp tỉnh.
• Đất khu công nghiệp, công nghệ cao: Tránh việc sử dụng sai mục đích quỹ đất dành cho sản xuất công nghiệp và phát triển công nghệ.
• Đất bảo vệ đê điều và hành lang bờ biển: Tuân thủ nghiêm ngặt Luật Đê điều và pháp luật về tài nguyên môi trường biển.

Khoản 1 Điều 6 Nghị định 52/2020/NĐ-CP quy định:
1. Các loại đất không được sử dụng để xây dựng sân gôn và công trình phụ trợ phục vụ cho hoạt động kinh doanh sân gôn:
a) Đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh;
b) Đất rừng, đất trồng lúa, trừ trường hợp quy định tại các khoản 2 và 3 Điều này;
c) Đất thuộc các khu vực có yếu tố gốc cấu thành di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng, di tích thuộc danh mục kiểm kê của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều này;
d) Đất xây dựng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu công nghệ thông tin tập trung, khu công nghệ cao;
đ) Đất thuộc phạm vi bảo vệ đê điều và hành lang bảo vệ bờ biển theo quy định của Luật Đê điều, Luật Tài nguyên, môi trường và hải đảo.

Ngoại lệ hiếm hoi cho đất lúa và đất rừng

Mặc dù nguyên tắc chung là cấm sử dụng đất trồng lúa và đất rừng, tuy nhiên Nghị định 52/2020/NĐ-CP vẫn mở ra những "khe cửa hẹp" cho các dự án tại vùng khó khăn hoặc sử dụng loại rừng ít xung yếu.

Đối với đất trồng lúa, dự án sân gôn tại vùng trung du, miền núi chỉ được sử dụng tối đa không quá 05 ha đất trồng lúa một vụ. Điều kiện đi kèm là diện tích này phải phân tán và chủ đầu tư phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về bảo vệ, phát triển đất trồng lúa theo quy định của Luật Đất đai 2013.

Đối với đất rừng sản xuất, chỉ những khu vực không phải là rừng tự nhiên mới được xem xét. Nhà đầu tư phải thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ trồng rừng thay thế và các thủ tục chuyển mục đích sử dụng rừng theo pháp luật lâm nghiệp.

Ý nghĩa của việc siết chặt quản lý quỹ đất

Việc ban hành Nghị định này vào thời điểm tháng 04/2020 và có hiệu lực thi hành ngay sau đó đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về việc ưu tiên bảo vệ an ninh lương thực và tài nguyên thiên nhiên. Sân gôn không còn là dự án có thể "xin - cho" trên bất kỳ loại đất nào, mà phải tuân thủ quy hoạch và điều kiện sử dụng đất khắt khe.

Điều này không chỉ giúp minh bạch hóa thị trường bất động sản sân gôn mà còn ngăn chặn tình trạng trục lợi chính sách, biến tướng dự án sân gôn để chiếm dụng đất đai trái phép.

Nghị định 52/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 15/06/2020.