Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không chỉ là câu chuyện sáp nhập địa giới mà còn đặt ra những yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn chức danh công chức. Từ ngày 01/7/2025, lộ trình chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở sẽ bước sang giai đoạn mới với những quy định cụ thể về trình độ, phẩm chất và năng lực thực tiễn.

Tiêu chuẩn chung: Không chỉ là bằng cấp mà còn là bản lĩnh chính trị

Theo hướng dẫn tại Công văn 11/CV-BCĐ, tiêu chuẩn đối với công chức cấp xã sau sáp nhập được xây dựng dựa trên nền tảng vững chắc về chính trị và đạo đức. Đây là yêu cầu tiên quyết, áp dụng chung cho cả nhóm lãnh đạo, quản lý và nhóm chuyên môn, nghiệp vụ.

Cụ thể, mỗi công chức phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định với chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đặc biệt, việc trung thành với Tổ quốc và Hiến pháp 2013 là tiêu chí hàng đầu để đánh giá sự phù hợp của cán bộ trong bộ máy chính quyền cơ sở mới.

"Công chức cấp xã phải tận tụy, trách nhiệm, liêm khiết, trung thực, khách quan, công tâm, gương mẫu trong thi hành công vụ; có phong cách giao tiếp lịch sự, văn hóa, chuẩn mực, tận tâm phục vụ nhân dân."

Về trình độ chuyên môn, yêu cầu tối thiểu là tốt nghiệp đại học trở lên, ngành đào tạo phải phù hợp với vị trí việc làm được bố trí. Điều này nhằm đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong quản lý nhà nước tại địa phương.

Công chức lãnh đạo: Yêu cầu khắt khe về lý luận chính trị

Đối với các chức danh như Trưởng phòng, Phó Trưởng phòng và tương đương thuộc HĐND và UBND cấp xã, tiêu chuẩn về lý luận chính trị được nhấn mạnh đặc biệt. Theo quy định, các đối tượng này phải có bằng tốt nghiệp trung cấp lý luận chính trị trở lên.

Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra cơ chế linh hoạt. Trường hợp đang trong quá trình hoàn thiện điều kiện lý luận chính trị theo Nghị định 29/2024/NĐ-CP hoặc Nghị định 33/2023/NĐ-CP, cán bộ vẫn có thể được xem xét bổ nhiệm nhưng phải cam kết hoàn thành việc bổ sung trình độ theo đúng thời hạn.

Công chức chuyên môn: Ưu tiên sắp xếp và lộ trình chuẩn hóa 5 năm

Một trong những điểm mới đáng chú ý là việc bố trí, xếp ngạch công chức hành chính. Những người đã được tuyển dụng và đang hưởng lương theo Nghị định 33/2023/NĐ-CP, nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn chung, sẽ được chuyển sang đơn vị hành chính mới mà không cần thực hiện lại thủ tục tiếp nhận.

Đối với các trường hợp đặc biệt như công chức là người dân tộc thiểu số hoặc đang công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nếu chưa đạt trình độ đại học, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét dựa trên năng lực và uy tín thực tế. Tuy nhiên, các đối tượng này bắt buộc phải hoàn thành chuẩn hóa trình độ đại học trong vòng 05 năm kể từ ngày thành lập đơn vị hành chính mới.

Thời hạn hoàn thành và kỷ luật trong sắp xếp nhân sự

Theo Kết luận 157-KL/TW của Bộ Chính trị, mục tiêu là đưa các đơn vị hành chính cấp xã mới đi vào hoạt động ổn định từ ngày 01/7/2025. Bộ Chính trị cũng yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi tác động, can thiệp trái quy định trong quá trình sắp xếp nhân sự, đảm bảo tính khách quan và minh bạch.

Việc chuẩn hóa tiêu chuẩn chức danh không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn là bước đệm quan trọng để nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân tại cơ sở, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.