Từ ngày 01/01/2026, hệ thống hành chính nhà nước Việt Nam sẽ chính thức bước vào một kỷ nguyên mới trong quản trị công vụ với việc áp dụng bộ quy chuẩn đo lường hiệu quả công việc mang tính đột phá. Sự ra đời của Nghị định 335/2025/NĐ-CP (ban hành ngày 21/12/2025) được xem là một "bước ngoặt lịch sử", thay thế hoàn toàn các quy định cũ tại Nghị định 90/2020/NĐ-CP và Nghị định 48/2023/NĐ-CP.

Văn bản pháp lý quan trọng này được ban hành căn cứ trên nền tảng của Luật Cán bộ, công chức năm 2025, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa nền công vụ, gắn chặt kết quả thực hiện nhiệm vụ thực tế với quyền lợi, trách nhiệm và sự thăng tiến của từng cán bộ, công chức.

Nâng cao hiệu quả công vụ thông qua đánh giá định lượng theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP (ảnh minh họa)

1. Nguyên tắc đánh giá: Chuyển dịch mạnh mẽ từ định tính sang định lượng

Một trong những điểm đổi mới căn bản và nhận được sự quan tâm lớn nhất của dư luận chính là việc chuyển đổi phương thức đánh giá từ nhận xét định tính, chung chung sang đo lường định lượng dựa trên sản phẩm đầu ra cụ thể. Tình trạng "nể nang, né tránh, dĩ hòa vi quý" vốn là rào cản lớn trong công tác cán bộ nhiều năm qua sẽ bị triệt tiêu bằng các tiêu chí rõ ràng.

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, nguyên tắc đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức và công chức phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu sau:

"1. Bảo đảm dân chủ, công khai, công bằng, minh bạch, khách quan, đúng thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự, thủ tục; thực hiện theo hướng xuyên suốt, liên tục, đa chiều, có tiêu chí và thông qua sản phẩm cụ thể.
2. Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong theo dõi, đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức và công chức.
3. Kết quả xếp loại tổ chức, công chức được tổng hợp từ kết quả đánh giá theo tiêu chí chung và tiêu chí về kết quả thực hiện nhiệm vụ của tổ chức, công chức; kết hợp giữa tiêu chí định tính và tiêu chí định lượng, trong đó, đặc biệt chú trọng các tiêu chí định lượng về kết quả, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ."

Việc bắt buộc ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quy trình theo dõi hằng tháng, hằng quý giúp dữ liệu đánh giá luôn được cập nhật liên tục, minh bạch và có thể kiểm chứng bất cứ lúc nào. Điều này đảm bảo tính công bằng tuyệt đối cho những công chức nỗ lực, cống hiến hết mình.

2. Phân cấp thẩm quyền rõ ràng và đề cao vai trò người đứng đầu

Nghị định mới đẩy mạnh phân cấp, phân quyền một cách triệt để, đồng thời gắn trách nhiệm giải trình của người đứng đầu với kết quả hoạt động của cơ quan, đơn vị mình phụ trách. Thẩm quyền công nhận kết quả đánh giá được quy định cụ thể tại Điều 5 Nghị định 335/2025/NĐ-CP:

• Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ: Công nhận kết quả đối với cục, vụ và tương đương thuộc phạm vi quản lý.
• Chủ tịch UBND cấp tỉnh: Công nhận kết quả đối với UBND cấp xã, cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp tỉnh.
• Người đứng đầu cục, vụ và tương đương: Công nhận kết quả đối với các tổ chức thuộc phạm vi quản lý trực tiếp.
• Chủ tịch UBND cấp xã: Công nhận kết quả đối với cơ quan chuyên môn và tổ chức hành chính khác thuộc UBND cấp xã.

Sự phân cấp này giúp loại bỏ cơ chế xin - cho, tăng tính chủ động cho các cấp cơ sở, đồng thời tạo áp lực tích cực buộc người đứng đầu phải sát sao hơn với chất lượng đội ngũ nhân sự dưới quyền.

Các cơ quan hành chính nhà nước khẩn trương triển khai quy trình đánh giá mới theo Nghị định 335/2025/NĐ-CP (ảnh minh họa)

3. Siết chặt các mức xếp loại chất lượng: Khắt khe, thực chất và không cào bằng

Mặc dù vẫn duy trì hệ thống xếp loại gồm 04 mức (Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, Hoàn thành tốt nhiệm vụ, Hoàn thành nhiệm vụ, Không hoàn thành nhiệm vụ), nhưng các tiêu chí đạt được đã được siết chặt một cách thực chất.

Tiêu chuẩn đối với tổ chức (Điều 8)

Để một tổ chức được xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" theo quy định tại Điều 8 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, tổ chức đó phải đạt từ 90 điểm trở lên và đáp ứng đồng thời các điều kiện khắt khe:

• Hoàn thành 100% nhiệm vụ được giao đúng hạn, chất lượng; trong đó có ít nhất 30% nhiệm vụ hoàn thành vượt mức yêu cầu.
• Không có đơn vị cấp dưới trực tiếp bị xếp loại ở mức không hoàn thành nhiệm vụ.
• Khắc phục toàn bộ hạn chế, khuyết điểm đã được chỉ ra từ kỳ đánh giá trước hoặc từ kết luận thanh tra, kiểm tra.
• Tỷ lệ tổ chức xuất sắc không vượt quá 20% tổng số tổ chức hoàn thành tốt nhiệm vụ (trường hợp đặc biệt nổi trội không quá 25%).

Tiêu chuẩn đối với công chức (Điều 20)

Đối với cá nhân công chức, Điều 20 Nghị định 335/2025/NĐ-CP quy định rõ tỷ lệ xếp loại "Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" không vượt quá 20% tổng số công chức được xếp loại "Hoàn thành tốt nhiệm vụ" trong cùng một cơ quan, đơn vị và trong từng nhóm công chức có nhiệm vụ tương đồng. Đặc biệt, Nghị định quy định một nguyên tắc rất nghiêm khắc: Mức xếp loại chất lượng của người đứng đầu tổ chức không cao hơn mức xếp loại chất lượng của tổ chức đó.

4. Hệ quả pháp lý nghiêm khắc từ kết quả đánh giá

Kết quả đánh giá, xếp loại chất lượng theo Nghị định mới không còn là những con số nằm im trong hồ sơ lý lịch cán bộ, mà là căn cứ pháp lý trực tiếp, quyết định đến toàn bộ lợi ích vật chất và lộ trình công danh của công chức.

Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 335/2025/NĐ-CP, kết quả này được sử dụng để:

1. Xác định thu nhập và tiền thưởng: Làm căn cứ trực tiếp để chi trả tiền thu nhập tăng thêm và tiền thưởng từ quỹ tiền thưởng hằng năm của cơ quan, đơn vị.
2. Quy hoạch và bổ nhiệm: Là điều kiện tiên quyết để xem xét bố trí công chức vào vị trí việc làm cao hơn, quy hoạch, bổ nhiệm, điều động hoặc luân chuyển.
3. Sàng lọc đội ngũ: Xem xét bố trí công chức vào vị trí việc làm thấp hơn hoặc thực hiện thủ tục cho thôi việc đối với những trường hợp xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ hoặc không đáp ứng yêu cầu công việc.

Với những cải cách mang tính đột phá, toàn diện và vô cùng thực chất, Nghị định 335/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra một luồng sinh khí mới, thúc đẩy mạnh mẽ tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và nâng cao hiệu năng hoạt động của toàn bộ hệ thống hành chính nhà nước Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.