Việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã không chỉ là câu chuyện về bộ máy nhân sự mà còn kéo theo những bài toán phức tạp về quản lý tài sản. Trụ sở cũ sẽ đi đâu? Đất đai dôi dư được xử lý thế nào để tránh lãng phí? Mới đây, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn 3099/BNNMT-QLĐĐ nhằm tháo gỡ những vướng mắc này.

Sắp xếp, xử lý nhà, đất công: Phải đúng "luật chơi" tài sản công

Theo hướng dẫn, căn cứ vào điểm h khoản 3 Điều 3 Nghị định 03/2025/NĐ-CP, các trường hợp trụ sở, nhà đất thuộc diện giải thể, hợp nhất hoặc điều chuyển giữa các đơn vị trong cùng phạm vi quản lý phải được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 và Nghị định 151/2017/NĐ-CP.

UBND cấp tỉnh đóng vai trò "nhạc trưởng" trong quá trình này. Trách nhiệm cụ thể bao gồm:

• Rà soát toàn bộ quỹ nhà, đất công hiện có để đưa ra phương án sắp xếp tối ưu.
• Căn cứ vào Luật Đất đai 2024 để thực hiện các thủ tục về đất đai tương ứng.
• Đảm bảo tiến độ phê duyệt phương án, tránh tình trạng trụ sở bỏ hoang, xuống cấp gây lãng phí nguồn lực quốc gia.

Sử dụng đất sau sắp xếp: Quy hoạch là "kim chỉ nam"

Đối với những diện tích đất được chuyển giao về địa phương quản lý hoặc thu hồi, việc sử dụng phải tuân thủ chặt chẽ quy hoạch. Trong trường hợp cần chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định tại khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai 2024, cơ quan chức năng phải đối chiếu với quy hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch đô thị đã được phê duyệt.

Một điểm đáng lưu ý là nếu cấp huyện chưa lập quy hoạch sử dụng đất, các quy định về quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch nông thôn sẽ được áp dụng để làm căn cứ pháp lý. Hình thức sử dụng đất sau đó sẽ được thực hiện theo Điều 125 Luật Đất đai 2024.

Cập nhật quy hoạch: Trách nhiệm không của riêng ai

Diện tích đất dôi dư sau sắp xếp nếu thuộc diện chuyển mục đích sử dụng đất thì UBND cấp tỉnh cần khẩn trương thực hiện các bước sau:

1. Áp dụng các trình tự, thủ tục tại Nghị định 102/2024/NĐ-CP.
2. Rà soát và cập nhật kịp thời vào quy hoạch sử dụng đất của địa phương để đảm bảo tính thống nhất.
3. Tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật về lập và điều chỉnh quy hoạch theo Thông tư 29/2024/TT-BTNMT.

Việc thực hiện đúng các hướng dẫn này không chỉ giúp ổn định bộ máy hành chính mới mà còn góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại các địa phương sau khi thực hiện chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.