Vấn nạn quấy rối tình dục tại nơi làm việc từ lâu đã là một mảng tối gây nhức nhối trong quan hệ lao động. Tuy nhiên, với việc Bộ luật Lao động 2019 chính thức được thông qua vào tháng 11/2019, hành lang pháp lý để bảo vệ sự an toàn và nhân phẩm của người lao động đã được siết chặt hơn bao giờ hết. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là quy định về việc sa thải thẳng tay những đối tượng có hành vi sàm sỡ, quấy rối đồng nghiệp.

Định nghĩa rõ ràng về hành vi quấy rối tình dục

Trước đây, các quy định về quấy rối tình dục thường khá mơ hồ, gây khó khăn cho việc áp dụng chế tài. Tuy nhiên, tại khoản 9 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019, khái niệm này đã được luật hóa một cách chi tiết:

Quấy rối tình dục tại nơi làm việc là hành vi có tính chất tình dục của bất kỳ người nào đối với người khác tại nơi làm việc mà không được người đó mong muốn hoặc chấp nhận. Nơi làm việc là bất kỳ nơi nào mà người lao động thực tế làm việc theo thỏa thuận hoặc phân công của người sử dụng lao động.

Quy định này bao trùm cả các hành vi mang tính thể chất (sàm sỡ, đụng chạm, cưỡng hôn...) lẫn các hành vi phi thể chất như lời nói gợi dục, gửi hình ảnh khiêu dâm qua tin nhắn, email trong môi trường làm việc.

Pháp luật lao động mới bảo vệ tối đa quyền lợi và nhân phẩm của người lao động (ảnh minh họa)

Sa thải - Hình thức kỷ luật cao nhất cho hành vi quấy rối

Điểm mới mang tính đột phá và có sức răn đe mạnh mẽ nhất nằm ở quy định về kỷ luật lao động. Theo khoản 2 Điều 125 Bộ luật Lao động 2019, hình thức sa thải sẽ được áp dụng đối với người lao động có hành vi:

Tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe dọa gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc được quy định trong nội quy lao động.

Như vậy, chỉ cần hành vi quấy rối tình dục được cụ thể hóa trong nội quy lao động của doanh nghiệp, người vi phạm sẽ phải đối mặt với việc mất việc làm ngay lập tức. Đây là một bước tiến lớn so với Bộ luật Lao động 2012, nơi hành vi này chỉ dừng lại ở mức độ bị nghiêm cấm chung chung mà chưa có chế tài xử lý trực tiếp bằng hình thức sa thải.

Quyền lợi đặc biệt của nạn nhân bị quấy rối

Không chỉ trừng phạt kẻ vi phạm, luật mới còn trao cho nạn nhân một quyền lợi đặc biệt để tự bảo vệ mình. Cụ thể, tại điểm d khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước nếu bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc.

Quy định này giúp nạn nhân có thể ngay lập tức thoát khỏi môi trường làm việc độc hại mà không bị ràng buộc bởi các điều kiện về thời hạn báo trước (thường là 30 hoặc 45 ngày như trước đây), đồng thời vẫn đảm bảo các quyền lợi về trợ cấp theo quy định.

Việc áp dụng những quy định mới này từ ngày 01/01/2021 hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường làm việc văn minh, an toàn và tôn trọng lẫn nhau, nơi mà mọi hành vi xâm phạm thân thể và danh dự đồng nghiệp đều phải trả giá đắt.