Trong bối cảnh công tác quản lý thuế ngày càng được siết chặt, việc sử dụng hóa đơn không hợp pháp đã trở thành một trong những rủi ro pháp lý hàng đầu đối với cộng đồng doanh nghiệp. Tổng cục Thuế và cơ quan Công an liên tục công bố danh sách các doanh nghiệp có hành vi mua bán hóa đơn trái phép nhằm cảnh báo và ngăn chặn các hành vi trục lợi ngân sách Nhà nước.

Tổng hợp danh sách doanh nghiệp mua bán trái phép hóa đơn

Dưới đây là bảng tổng hợp các văn bản và danh sách doanh nghiệp đã bị cơ quan chức năng xác định có hành vi mua bán hóa đơn trái phép. Các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý rà soát lại hệ thống chứng từ đầu vào để tránh bị liên đới pháp lý.

Cơ quan chức năng tăng cường rà soát các hành vi mua bán hóa đơn trái phép (ảnh minh họa)

Mua bán hóa đơn trái phép bị xử lý thế nào?

Hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn không hợp pháp không chỉ dừng lại ở việc bị truy thu thuế mà còn đối mặt với các chế tài hành chính và hình sự rất nghiêm khắc.

1. Mức phạt hành chính cực nặng

Theo quy định tại Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, mức xử phạt đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp được quy định như sau:

1. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn quy định tại Điều 4 Nghị định này, trừ trường hợp được quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 16 và điểm d khoản 1 Điều 17 Nghị định này.

2. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hủy hóa đơn đã sử dụng.

Như vậy, bên cạnh việc bị phạt tiền lên đến 50 triệu đồng, doanh nghiệp còn buộc phải hủy bỏ các hóa đơn vi phạm, dẫn đến việc không được khấu trừ thuế GTGT và không được tính vào chi phí hợp lý khi quyết toán thuế TNDN.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Đối với những vụ việc có quy mô lớn hoặc thu lợi bất chính cao, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) về Tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn.

Đối với cá nhân:

• Khung cơ bản: Phạt tiền từ 50 - 200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu thu lợi bất chính từ 30 đến dưới 100 triệu đồng.
• Khung tăng nặng: Phạt tiền từ 200 - 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 01 - 05 năm nếu phạm tội có tổ chức, tính chất chuyên nghiệp hoặc gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước từ 100 triệu đồng trở lên.

Đối với pháp nhân thương mại:

• Mức phạt tiền có thể lên đến 01 tỷ đồng.
• Có thể bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn nếu pháp nhân được thành lập chỉ để thực hiện tội phạm.

Lời khuyên pháp lý cho doanh nghiệp

Để tránh rơi vào "bẫy" hóa đơn, các doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp tự bảo vệ sau:

• Thường xuyên tra cứu trạng thái hoạt động của đối tác trên cổng thông tin của Tổng cục Thuế.
• Kiểm tra kỹ tính hợp lệ của hóa đơn điện tử ngay khi nhận được.
• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ giao dịch (hợp đồng, biên bản bàn giao, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt) để chứng minh tính thực tế của giao dịch khi có thanh tra.

Việc chủ động kiểm soát hóa đơn không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn bảo vệ uy tín và tài chính trước những rủi ro không đáng có.