Trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ mạnh mẽ, hoạt động livestream bán hàng đã trở thành một kênh doanh thu khổng lồ, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế số. Tuy nhiên, sự phát triển quá nóng này cũng kéo theo nhiều hệ lụy về hàng giả, hàng nhái và tình trạng trốn thuế. Để chấn chỉnh và đưa hoạt động này vào khuôn khổ, Luật Thương mại điện tử 2025 đã đưa ra những quy định mang tính bước ngoặt, yêu cầu định danh bắt buộc đối với mọi cá nhân, tổ chức thực hiện phát trực tiếp bán hàng.

Bước ngoặt pháp lý từ Luật Thương mại điện tử 2025

Kể từ ngày 01/7/2026, khi Luật Thương mại điện tử 2025 chính thức có hiệu lực, hoạt động livestream bán hàng sẽ không còn là một "vùng xám" về pháp lý. Một trong những thay đổi quan trọng nhất được quy định tại Điều 24 của Luật này là yêu cầu bắt buộc về việc xác thực danh tính điện tử.

Trước đây, các quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP chủ yếu tập trung vào việc quản lý các website thương mại điện tử truyền thống. Việc luật hóa hoạt động livestream cho thấy sự nhạy bén của cơ quan quản lý trước các hình thức kinh doanh mới, đảm bảo mọi giao dịch trên không gian mạng đều có thể truy vết và quy trách nhiệm rõ ràng.

7 Trách nhiệm pháp lý mà người livestream phải tuân thủ

Theo quy định tại Điều 24, người livestream bán hàng giờ đây không chỉ đơn thuần là người giới thiệu sản phẩm mà còn là một chủ thể kinh doanh có trách nhiệm pháp lý đầy đủ:

• Xác thực danh tính: Phải cung cấp thông tin chính xác cho chủ quản nền tảng để thực hiện định danh điện tử (thường qua ứng dụng VNeID).
• Tuân thủ quy chế: Hoạt động livestream phải diễn ra đúng theo quy chế đã được nền tảng công bố công khai.
• Quyền từ chối hợp tác: Người livestream có quyền và nghĩa vụ từ chối hợp tác nếu người bán hàng không cung cấp đủ thông tin về hàng hóa theo quy định.
• Minh bạch thông tin: Tuyệt đối cấm các hành vi gian dối về nguồn gốc, chất lượng, giá cả hoặc các chính sách bảo hành của sản phẩm.
• Kiểm soát quảng cáo: Đối với các mặt hàng đặc thù (như thực phẩm chức năng, thuốc...), nội dung livestream phải khớp với văn bản xác nhận quảng cáo đã được phê duyệt.
• Chuẩn mực đạo đức: Cấm sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh hoặc hành vi trái với thuần phong mỹ tục và đạo đức xã hội.
• Dừng phát sóng khi có vi phạm: Phải lập tức gỡ bỏ thông tin hoặc dừng livestream nếu phát hiện hành vi vi phạm pháp luật hoặc theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Lợi ích kép: Bảo vệ người tiêu dùng và chống thất thu thuế

Việc siết chặt quản lý thông qua xác thực danh tính mang lại lợi ích đa chiều. Đối với người tiêu dùng, đây là "lá chắn" hữu hiệu giúp họ tránh khỏi bẫy hàng giả. Khi có sự cố xảy ra, danh tính người bán đã được lưu vết, giúp cơ quan chức năng dễ dàng can thiệp và bảo vệ quyền lợi người mua.

Về phía Nhà nước, việc định danh giúp quản lý dòng tiền và doanh thu từ hoạt động livestream hiệu quả hơn, đảm bảo công bằng trong nghĩa vụ thuế. Những cá nhân có thu nhập "khủng" từ livestream sẽ không còn cơ hội né tránh trách nhiệm đóng góp cho ngân sách quốc gia.

Lời khuyên cho các cá nhân kinh doanh livestream

Để chuẩn bị cho lộ trình áp dụng luật vào giữa năm 2026, các cá nhân và hộ kinh doanh cần chủ động thực hiện các bước sau:

1. Cập nhật và hoàn thiện định danh mức độ 2 trên ứng dụng VNeID.
2. Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa trước khi đưa lên sóng.
3. Tìm hiểu kỹ các quy định về quảng cáo đối với từng nhóm mặt hàng cụ thể để tránh bị xử phạt hành chính hoặc khóa tài khoản vĩnh viễn.

Việc tuân thủ Luật Thương mại điện tử 2025 không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để các nhà bán hàng xây dựng uy tín bền vững trong lòng khách hàng.