Tòa án nhân dân tối cao tổng kết 10 năm thi hành Luật Phí và lệ phí

Ngày 23/09/2026, Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Công văn 600/TANDTC-PC về việc tổng kết thực tiễn thi hành Luật Phí và lệ phí trong hệ thống Tòa án. Đây là đợt rà soát quy mô lớn nhằm đánh giá toàn diện tác động của các quy định pháp luật đối với hoạt động tư pháp, đặc biệt là trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính.

Người dân thực hiện thủ tục nộp án phí trực tuyến qua thiết bị di động (ảnh minh họa)

Theo yêu cầu của Tòa án nhân dân tối cao, các đơn vị trong toàn hệ thống cần nhìn lại kết quả áp dụng Luật Phí và lệ phí 2015 trong giai đoạn từ ngày 01/01/2017 đến ngày 30/09/2026. Trọng tâm của đợt tổng kết này không chỉ dừng lại ở các con số thống kê mà còn đi sâu vào mức độ đáp ứng của quy định hiện hành đối với yêu cầu hiện đại hóa Tòa án.

Thanh toán qua VNeID và Cổng dịch vụ công: Những vướng mắc cần tháo gỡ

Một trong những nội dung quan trọng nhất được đề cập trong Công văn 600/TANDTC-PC là việc đánh giá các phương thức thu phí, lệ phí điện tử. Cụ thể, tại Mục 1.1.7 Phần III của Đề cương báo cáo, Tòa án nhân dân tối cao yêu cầu các đơn vị làm rõ liệu quy định về phương thức thu điện tử đã đầy đủ và đồng bộ hay chưa, nhất là khi thực hiện trên Cổng dịch vụ công quốc gia và ứng dụng VNeID.

Thực tế triển khai thời gian qua cho thấy, dù tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đã tăng đáng kể, nhưng cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa hệ thống của Tòa án với các nền tảng dùng chung vẫn còn những điểm nghẽn. Tình trạng người dân phải cung cấp lại thông tin đã có trên hệ thống hoặc sự thiếu đồng bộ trong việc xác nhận biên lai điện tử giữa Tòa án và cơ quan thi hành án là những vấn đề cần được đánh giá kỹ lưỡng.

Hệ thống công nghệ thông tin tại Tòa án hỗ trợ việc liên thông dữ liệu thu phí (ảnh minh họa)

Đánh giá cơ chế quản lý nguồn thu và đề xuất giải pháp

Bên cạnh khía cạnh công nghệ, Tòa án nhân dân tối cao cũng đề nghị các đơn vị xem xét lại các quy định tại Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Các đơn vị cần đánh giá việc quản lý nguồn thu, cơ chế để lại nguồn thu để phục vụ hoạt động chuyên môn đã thực sự hiệu quả và bao quát được các phương thức thu mới hay chưa.

Nếu phát hiện các quy định còn thiếu sót hoặc việc tổ chức thực hiện gặp khó khăn do rào cản pháp lý, các đơn vị phải nêu rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp cụ thể. Những kiến nghị này sẽ là cơ sở quan trọng để Tòa án nhân dân tối cao phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu sửa đổi, bổ sung Luật Phí và lệ phí trong thời gian tới.

Hạn chót gửi báo cáo tổng kết

Theo lộ trình đề ra, các đơn vị cần khẩn trương hoàn thiện báo cáo tổng kết theo đúng đề cương hướng dẫn. Thời hạn cuối cùng để gửi báo cáo về Tòa án nhân dân tối cao là trước ngày 05/10/2026. Việc tổng kết kịp thời và chính xác sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một hệ thống pháp luật về phí, lệ phí minh bạch, hiện đại, thúc đẩy tiến trình xây dựng Tòa án điện tử tại Việt Nam.