Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ những năm giữa thập niên 2000, việc hiện đại hóa khu vực nông thôn trở thành nhiệm vụ chiến lược hàng đầu. Ngày 28 tháng 6 năm 2005, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 24/2005/CT-TTg nhằm tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết 15-NQ/TW năm 2002 của Hội nghị Trung ương 5 (Khóa IX).

Nhìn lại 3 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 5: Những thách thức còn hiện hữu

Theo đánh giá của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị 24/2005/CT-TTg, sau ba năm triển khai Nghị quyết 15-NQ/TW năm 2002, mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, nhưng công tác tuyên truyền và quán triệt vẫn chưa thực sự sâu rộng. Cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch còn chậm, thiếu tính bền vững, năng suất và sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam vẫn ở mức thấp.

Đặc biệt, tình trạng thiếu việc làm và thu nhập bấp bênh của người nông dân sau khi bị thu hồi đất sản xuất để phục vụ các dự án công nghiệp hóa đang trở thành vấn đề bức thiết. Môi trường nông thôn tại nhiều nơi cũng đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng do quá trình phát triển thiếu quy hoạch đồng bộ.

Đột phá hạ tầng: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm vào năm 2007

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất trong chỉ đạo của Thủ tướng tại Chỉ thị 24/2005/CT-TTg là yêu cầu về phát triển hạ tầng giao thông. Thủ tướng chỉ đạo rõ:

"Triển khai dự án giao thông nông thôn 3, chú trọng nâng cao chất lượng đường ở miền núi, vùng sâu, vùng xa; đến hết năm 2007, 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm."

Bên cạnh giao thông, các lĩnh vực hạ tầng thiết yếu khác cũng được đặt ra lộ trình cụ thể:

• Điện lưới: Hoàn thành việc kéo điện lưới quốc gia đến các buôn, làng tại Tây Nguyên và triển khai đề án cung cấp điện nông thôn giai đoạn 2005 - 2010.
• Thủy lợi: Tập trung hoàn thành dứt điểm các công trình trọng điểm, nâng cấp hệ thống đê điều xung yếu trước mùa mưa bão.
• Bưu chính viễn thông: Tiếp tục xây dựng các điểm bưu điện văn hóa xã, đảm bảo thông tin liên lạc thông suốt đến tận vùng sâu, vùng xa.

Tháo gỡ nút thắt trong tiêu thụ nông sản và quy hoạch đất đai

Để nâng cao giá trị kinh tế cho người nông dân, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các bộ ngành sơ kết, đánh giá việc thực hiện Quyết định 80/2002/QĐ-TTg. Mục tiêu là tìm ra các giải pháp pháp lý vững chắc để bảo vệ quyền lợi của người sản xuất trong các hợp đồng tiêu thụ nông sản với doanh nghiệp.

Về vấn đề quy hoạch, Bộ Xây dựng được giao chủ trì hoàn thành đề án quy hoạch nông thôn trong quý III/2005. Đề án này phải đảm bảo sự hài hòa giữa quá trình công nghiệp hóa và việc giữ gìn bản sắc văn hóa, đặc thù riêng của nông thôn Việt Nam. Đồng thời, các địa phương cần rà soát lại quy hoạch sử dụng đất, ưu tiên quỹ đất cho phát triển cụm công nghiệp và làng nghề nông thôn để tạo việc làm tại chỗ cho lao động địa phương.

Lời kết

Chỉ thị 24/2005/CT-TTg không chỉ là một văn bản hành chính mà còn là một quyết tâm chính trị mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thay đổi diện mạo nông thôn Việt Nam. Với những mục tiêu cụ thể về hạ tầng và cơ chế chính sách, đây được kỳ vọng là đòn bẩy quan trọng để đưa nông nghiệp, nông thôn bước vào giai đoạn phát triển mới, hiện đại và bền vững hơn.