Tháng 10/2017, sau hơn 5 tháng kể từ khi Nghị định 49/2017/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, cuộc chiến chống SIM rác tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn cam go nhất. Dù các quy định pháp lý đã được siết chặt với những mức phạt mang tính răn đe cao, nhưng trên thực tế, người dùng vẫn có thể dễ dàng sở hữu một chiếc SIM đã kích hoạt sẵn mà không cần bất kỳ thủ tục giấy tờ nào.

Chế tài nghiêm khắc từ Nghị định 49/2017/NĐ-CP

Theo quy định tại Nghị định 49/2017/NĐ-CP ban hành ngày 24/04/2017, Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung Điều 15 Nghị định 25/2011/NĐ-CP và Điều 30 Nghị định 174/2013/NĐ-CP. Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất là việc quy định SIM thuê bao di động chỉ được cung cấp tại các điểm cung cấp dịch vụ viễn thông được ủy quyền.

Cụ thể, hành vi bán, lưu thông trên thị trường SIM thuê bao đã được nhập sẵn thông tin thuê bao, kích hoạt sẵn dịch vụ di động trả trước sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Đây là mức phạt rất cao so với lợi nhuận từ việc bán lẻ SIM, nhằm mục đích triệt tiêu động lực kinh doanh SIM rác của các đại lý nhỏ lẻ.

Các cửa hàng bán lẻ SIM thẻ vẫn hoạt động nhộn nhịp bất chấp quy định mới (ảnh minh họa)

Thực trạng 'phớt lờ' pháp luật tại các điểm bán lẻ

Dạo quanh các tuyến phố lớn tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh trong những ngày đầu tháng 10/2017, không khó để bắt gặp các biển quảng cáo 'SIM giá rẻ', 'SIM kích hoạt sẵn'. Quy trình mua bán diễn ra vô cùng chóng vánh: khách hàng chọn số, trả tiền và nhận SIM. Không cần xuất trình Chứng minh nhân dân, không cần chụp ảnh chân dung theo quy định mới của Luật Viễn thông 2009 và các văn bản hướng dẫn.

Trên không gian mạng, thị trường này còn sôi động hơn. Chỉ với một từ khóa tìm kiếm, hàng triệu kết quả hiện ra với đủ loại SIM của các nhà mạng lớn như Viettel, MobiFone, Vinaphone. Người bán thậm chí cam kết 'SIM đã đăng ký thông tin chính chủ ảo', khách hàng chỉ việc lắp vào máy là dùng được ngay, giao hàng tận nhà trong vòng 1 giờ đồng hồ.

Hàng loạt thẻ SIM đã được kích hoạt sẵn thông tin thuê bao ảo (ảnh minh họa)

Những con số biết nói và hệ lụy khôn lường

Theo báo cáo từ Tổng cục Thống kê, tính đến cuối tháng 09/2017, cả nước có khoảng 113,2 triệu thuê bao di động. Dù Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết đã thu hồi và xử lý gần 24 triệu SIM rác trong quý III, nhưng lượng SIM tồn kho và lưu thông ngoài thị trường vẫn là một con số khổng lồ.

Việc SIM rác vẫn 'sống khỏe' mang lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội:

• Tin nhắn rác, lừa đảo: Gây phiền hà và thiệt hại tài sản cho người dân.
• An ninh trật tự: Tội phạm sử dụng SIM rác để thực hiện các hành vi tống tiền, vu khống, điều hành đường dây ma túy... khiến công tác điều tra của cơ quan chức năng gặp vô vàn khó khăn.
• Rối loạn quản lý: Thông tin thuê bao không chính xác làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước về viễn thông.

Lời kết và khuyến nghị

Việc ban hành Nghị định 49/2017/NĐ-CP là bước đi đúng đắn và cần thiết. Tuy nhiên, để quy định này thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc xử phạt nghiêm các đại lý vi phạm, các nhà mạng cần có trách nhiệm cao hơn trong việc kiểm soát kênh phân phối của mình. Người dân cũng cần nâng cao ý thức, không tiếp tay cho việc sử dụng SIM rác để bảo vệ quyền lợi cá nhân và góp phần giữ gìn an ninh trật tự xã hội.

Để tìm hiểu chi tiết các mức xử phạt khác, bạn đọc có thể tham khảo toàn văn Nghị định 174/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông.