Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào kỷ nguyên số và tự chủ công nghệ, các trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) đóng vai trò là hạt nhân then chốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Để thu hút các nguồn lực đầu tư bài bản, Luật Công nghệ cao 2025 đã kiến tạo khung pháp lý vượt trội với nhiều cơ chế ưu đãi đặc thù. Tuy nhiên, để được hưởng mức hỗ trợ và ưu đãi cao nhất từ Nhà nước, các trung tâm R&D phải thỏa mãn các tiêu chuẩn pháp lý hết sức chặt chẽ.

1. Tiêu chuẩn khắt khe để trung tâm R&D được hưởng ưu đãi cao nhất

Căn cứ quy định tại khoản 5 Điều 11 Luật Công nghệ cao 2025, trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao là đối tượng trọng điểm được thụ hưởng chính sách ưu đãi, hỗ trợ cao nhất theo pháp luật về đầu tư, thuế, đất đai và các quy định có liên quan nếu đáp ứng tiêu chí về trung tâm R&D theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng 3 nhóm điều kiện then chốt sau:

• Về đối tượng công nghệ và sản phẩm: Công nghệ cũng như sản phẩm được nghiên cứu, phát triển tại trung tâm phải nằm trong Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển quy định tại Điều 5 và Điều 6 Luật Công nghệ cao 2025. Yêu cầu này bảo đảm nguồn lực ưu đãi của Nhà nước được tập trung vào đúng các ngành công nghệ cốt lõi có giá trị lan tỏa cao.
• Về nguồn lực và hạ tầng kỹ thuật: Trung tâm R&D phải xây dựng đội ngũ nhân lực trình độ cao; bảo đảm tỷ lệ chi phí dành riêng cho hoạt động nghiên cứu và phát triển theo quy định; trang bị hệ thống cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật hiện đại và hệ thống quản lý chất lượng đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Trường hợp Việt Nam chưa có quy chuẩn kỹ thuật tương ứng thì áp dụng tiêu chuẩn khu vực hoặc quốc tế phù hợp.
• Về quốc phòng, an ninh và môi trường: Quá trình thành lập và vận hành phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

2. Những hoạt động nghiên cứu nào được Nhà nước ưu tiên hỗ trợ?

Không phải mọi hoạt động cải tiến kỹ thuật thông thường đều nhận được sự bảo trợ tài chính từ Nhà nước. Theo khoản 2 Điều 11 Luật Công nghệ cao 2025, chính sách ưu đãi được định hướng vào 3 nhóm hoạt động cốt lõi:

• Nghiên cứu sáng tạo công nghệ cao, công nghệ lõi mới;
• Nghiên cứu giải mã, làm chủ và cải tiến công nghệ cao nhập khẩu;
• Nghiên cứu ứng dụng thực tiễn, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ cao.

Khi triển khai các hoạt động này, trung tâm R&D sẽ được xem xét hỗ trợ kinh phí từ các quỹ đổi mới công nghệ quốc gia, ưu đãi cao nhất về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, hỗ trợ đào tạo chuyên gia và kinh phí thuê phòng thí nghiệm dùng chung theo Điều 11 Luật Công nghệ cao 2025.

3. Quy trình công nhận và cơ chế áp dụng gói ưu đãi

Theo quy định tại khoản 6 Điều 11 Luật Công nghệ cao 2025, việc công nhận trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao được thực hiện theo pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Doanh nghiệp cần hoàn thiện hồ sơ chứng minh năng lực để được cấp giấy chứng nhận trước khi hưởng các gói ưu đãi đầu tư, thuế và đất đai.

Đồng thời, khoản 7 Điều 11 Luật Công nghệ cao 2025 giao Chính phủ quy định chi tiết các tiêu chuẩn định lượng cụ thể. Các nhà đầu tư cần bám sát các văn bản dưới luật để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ thủ tục.

4. Mốc thời gian có hiệu lực thi hành các quy định mới

Căn cứ khoản 1 Điều 26 Luật Công nghệ cao 2025, toàn bộ văn bản chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Do đó, các tiêu chí và chính sách ưu đãi đối với trung tâm R&D công nghệ cao bắt đầu được triển khai thi hành rộng rãi kể từ thời điểm này.

Để tìm hiểu toàn diện các quy định của Luật Công nghệ cao 2025, bạn đọc có thể theo dõi chi tiết trên cổng tra cứu hethongphapluat.