Tháng 12 năm 2020 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý thuế tại Việt Nam khi Nghị định 126/2020/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 05/12/2020. Một trong những nội dung gây xôn xao nhất chính là việc thay đổi nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế đối với những cá nhân có thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế.

Sự khác biệt ngỡ ngàng giữa quy định cũ và mới

Trước đây, theo hướng dẫn tại Thông tư 156/2013/TT-BTC, các tổ chức và cá nhân trả thu nhập chỉ phải khai thuế khi có phát sinh khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Điều này đồng nghĩa với việc nếu nhân viên có thu nhập dưới mức giảm trừ gia cảnh (hiện nay là 11 triệu đồng/tháng theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14), doanh nghiệp không cần phải thực hiện thủ tục khai thuế hàng tháng hoặc quý.

Tuy nhiên, "luật chơi" đã thay đổi hoàn toàn kể từ ngày 05/12/2020. Cụ thể, tại điểm b khoản 3 Điều 7 Nghị định 126/2020/NĐ-CP quy định rõ về các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế:

"3. Người nộp thuế không phải nộp hồ sơ khai thuế trong các trường hợp sau đây:
[...]
b) Cá nhân có thu nhập được miễn thuế theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân và quy định tại điểm b khoản 2 Điều 79 Luật Quản lý thuế trừ cá nhân nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản; chuyển nhượng bất động sản."

Như vậy, pháp luật chỉ miễn nghĩa vụ nộp hồ sơ khai thuế cho các trường hợp thu nhập được miễn thuế. Trong khi đó, thu nhập dưới 11 triệu đồng/tháng (sau khi trừ các khoản bảo hiểm) thực chất là thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế chứ không phải là thu nhập được miễn thuế. Do đó, các tổ chức, cá nhân trả thu nhập vẫn phải thực hiện kê khai đầy đủ danh sách lao động và thu nhập chi trả, bất kể có phát sinh thuế khấu trừ hay không.

Mẫu tờ khai thuế và các chứng từ liên quan cần được chuẩn bị kỹ lưỡng (ảnh minh họa)

Tại sao lại có sự thay đổi này?

Việc yêu cầu kê khai ngay cả khi không phát sinh thuế nhằm giúp cơ quan thuế quản lý chặt chẽ hơn dòng tiền và thu nhập của người lao động trên toàn hệ thống. Điều này giúp tránh tình trạng một cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi, mỗi nơi đều dưới mức giảm trừ nhưng tổng thu nhập cả năm lại thuộc diện phải nộp thuế mà cơ quan chức năng không kiểm soát được.

Bên cạnh đó, Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP cũng mang đến một tin vui cho các cá nhân trực tiếp khai thuế. Thay vì bắt buộc khai theo quý như quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, giờ đây người nộp thuế có quyền tự lựa chọn khai thuế theo tháng hoặc theo quý tùy vào điều kiện thực tế của mình.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và kế toán

Với quy định mới áp dụng từ cuối năm 2020, bộ phận kế toán cần lưu ý:

• Rà soát lại toàn bộ danh sách nhân viên: Đảm bảo tất cả những người nhận lương (kể cả lao động thời vụ, thử việc có thu nhập thấp) đều được đưa vào hồ sơ khai thuế.
• Cập nhật phần mềm kê khai: Sử dụng các phiên bản HTKK mới nhất để tương thích với các biểu mẫu theo Luật Quản lý thuế 2019.
• Lưu ý thời hạn: Hồ sơ khai thuế tháng chậm nhất là ngày 20 của tháng tiếp theo, hồ sơ quý là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo.

Việc tuân thủ đúng quy định về hồ sơ khai thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các khoản phạt vi phạm hành chính về thủ tục thuế mà còn thể hiện sự chuyên nghiệp trong công tác quản trị tài chính.