Chế độ ốm đau là một trong những trụ cột quan trọng của chính sách an sinh xã hội, giúp người lao động ổn định cuộc sống khi không may gặp rủi ro về sức khỏe. Đặc biệt, với những trường hợp mắc bệnh cần điều trị dài ngày, mức hỗ trợ từ quỹ Bảo hiểm xã hội (BHXH) đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Vậy theo quy định mới nhất tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức hưởng này được tính toán như thế nào?

Điều kiện để được hưởng chế độ ốm đau dài ngày từ năm 2025

Không phải mọi trường hợp ốm đau đều được hưởng chế độ dài ngày. Căn cứ theo Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động phải đáp ứng các điều kiện khắt khe sau:

• Đối tượng áp dụng: Người lao động tham gia BHXH bắt buộc (bao gồm cả công chức, viên chức, công nhân quốc phòng, công an, người quản lý doanh nghiệp có hưởng lương...).
• Tình trạng sức khỏe: Bị ốm đau, tai nạn (không phải tai nạn lao động) dẫn đến phải nghỉ việc và có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền.
• Danh mục bệnh: Căn bệnh mắc phải phải nằm trong Danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành (hiện được hướng dẫn tại Điều 4 Thông tư 25/2025/TT-BYT).
• Trường hợp loại trừ: Không giải quyết chế độ nếu người lao động tự hủy hoại sức khỏe, sử dụng ma túy hoặc tiền chất ma túy trái quy định.

"Hết thời hạn hưởng chế độ ốm đau quy định tại khoản 1 Điều này mà vẫn tiếp tục điều trị thì người lao động nghỉ việc do mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành được hưởng tiếp chế độ ốm đau với mức theo quy định tại khoản 3 Điều 45 của Luật này."
— khoan 2 Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024

Thời gian nghỉ hưởng chế độ tối đa là bao lâu?

Theo Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, thời gian hưởng chế độ được chia làm hai giai đoạn:

Giai đoạn 1: Hưởng theo số ngày quy định dựa trên thời gian đóng BHXH (từ 30 đến 70 ngày tùy điều kiện làm việc). Trong giai đoạn này, mức hưởng là 75% mức tiền lương đóng BHXH.

Giai đoạn 2: Sau khi hết thời gian ở giai đoạn 1 mà vẫn cần điều trị, người lao động mắc bệnh dài ngày sẽ được hưởng tiếp chế độ với thời gian tối đa lên đến 180 ngày (tính cả ngày nghỉ lễ, Tết, nghỉ hằng tuần).

Công thức tính mức hưởng trợ cấp ốm đau dài ngày chi tiết

Mức hưởng trợ cấp được tính toán dựa trên tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Cụ thể, theo Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và hướng dẫn tại Điều 6 Thông tư 12/2025/TT-BNV, công thức tính như sau:

Mức hưởng tháng = (Tiền lương đóng BHXH tháng liền kề) x (Tỷ lệ hưởng %)

Trong đó, Tỷ lệ hưởng % cho giai đoạn nghỉ vượt quá thời hạn thông thường được quy định tại khoan 3 Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:

• 65%: Nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 30 năm trở lên.
• 55%: Nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
• 50%: Nếu đã đóng BHXH bắt buộc dưới 15 năm.

Trường hợp người lao động nghỉ không trọn tháng, mức hưởng một ngày được tính bằng mức hưởng tháng chia cho 24 ngày.

Ví dụ thực tế minh họa

Anh A có thời gian đóng BHXH là 10 năm, mức lương đóng BHXH tháng gần nhất là 10.000.000 đồng. Anh A mắc bệnh thuộc danh mục dài ngày và đã nghỉ hết 30 ngày hưởng mức 75%. Nếu anh A tiếp tục nghỉ thêm 10 ngày trong giai đoạn hưởng chế độ dài ngày, mức trợ cấp được tính như sau:

• Tỷ lệ hưởng của anh A (đóng BHXH dưới 15 năm) là 50%.
• Mức hưởng 1 tháng = 10.000.000 x 50% = 5.000.000 đồng.
• Mức hưởng 1 ngày = 5.000.000 / 24 = 208.333 đồng.
• Tổng trợ cấp cho 10 ngày nghỉ thêm = 208.333 x 10 = 2.083.330 đồng.

Việc nắm vững cách tính này không chỉ giúp người lao động chủ động về tài chính mà còn đảm bảo cơ quan BHXH thực hiện đúng, đủ quyền lợi cho mình. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về hồ sơ hoặc quy trình chi trả, người lao động nên liên hệ trực tiếp với cơ quan BHXH nơi đang tham gia để được hướng dẫn cụ thể.