Nhằm tăng cường hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy, liên bộ Tài chính và Công an đã ban hành quy định mới về việc quản lý và sử dụng Quỹ phòng, chống ma túy. Điểm đáng chú ý nhất trong chính sách này là việc dành một phần kinh phí đáng kể từ chính các vụ án để tái đầu tư và khích lệ tinh thần cho lực lượng trực tiếp phá án.

Cơ chế phân chia nguồn thu từ các vụ án ma túy

Theo quy định tại Thông tư liên tịch 96/2005/TTLT-BTC-BCA (sửa đổi Thông tư liên tịch 05/2001/TTLT-BTC-BCA), toàn bộ số tiền Việt Nam, ngoại tệ và tiền thu được từ việc bán tài sản, tang vật bị tịch thu (trừ ma túy) sau khi bản án có hiệu lực pháp luật sẽ được phân bổ theo tỷ lệ cụ thể.

Cụ thể, tại khoản 1 mục I Thông tư liên tịch 96/2005/TTLT-BTC-BCA quy định việc phân chia như sau:

"a) Trích 30% để hỗ trợ, khen thưởng các đơn vị, cá nhân trực tiếp phát hiện, điều tra vụ án;
b) Trích 60%, chuyển vào Tài khoản Quỹ phòng, chống ma túy tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi Tòa án nhân dân đã xét xử vụ án;
c) Trích 10%, chuyển vào Tài khoản Quỹ phòng, chống ma túy trung ương."

Sử dụng 30% kinh phí trích lại như thế nào?

Số tiền 30% trích lại cho đơn vị phá án không chỉ dùng để thưởng tiền mặt mà còn nhằm mục đích hiện đại hóa trang thiết bị chiến đấu. Trong tổng số 30% này (được coi là 100% nguồn kinh phí tại đơn vị), quy định phân bổ như sau:

• 60% dùng để khen thưởng: Dành cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc. Mức thưởng tối đa đối với cá nhân là 1.000.000 đồng/vụ và đối với tập thể là 15.000.000 đồng/vụ.
• 40% dùng để mua sắm trang thiết bị: Đầu tư phương tiện thiết yếu phục vụ trực tiếp cho công tác đấu tranh phòng, chống ma túy của đơn vị chủ trì điều tra.

Chế độ đặc biệt cho các vụ án không thu được tang vật

Một trong những điểm nhân văn của quy định này là việc ghi nhận công sức của các chiến sĩ trong những vụ án phức tạp nhưng không thu được tài sản. Đối với các vụ án lớn, nghiêm trọng, tốn nhiều thời gian và công sức nhưng không thu được tang vật hay tiền bạc, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có quyền quyết định mức thưởng riêng.

Theo điểm d khoản 2 mục I Thông tư liên tịch 96/2005/TTLT-BTC-BCA, mức thưởng tối đa trong trường hợp này không vượt quá 1.000.000 đồng/người/vụ đối với cá nhân và 15.000.000 đồng/vụ đối với tập thể.

Vai trò của Quỹ phòng, chống ma túy

Quỹ phòng, chống ma túy được thành lập ở cả cấp Trung ương và địa phương nhằm tạo nguồn lực chủ động. Ngoài việc khen thưởng, Quỹ còn thực hiện các nhiệm vụ quan trọng khác như:

• Hỗ trợ chi đền bù, trợ cấp thiệt hại cho những người tham gia phòng, chống ma túy bị thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, tài sản theo Nghị định 103/2002/NĐ-CP.
• Hỗ trợ công tác xóa bỏ cây có chứa chất ma túy và tổ chức cai nghiện.
• Tài trợ cho các chiến dịch tuyên truyền, truy quét tội phạm quy mô lớn.

Việc ban hành Thông tư liên tịch 96/2005/TTLT-BTC-BCA vào thời điểm cuối năm 2005 được xem là một bước đi kịp thời, tạo động lực mạnh mẽ cho các lực lượng chức năng trong cuộc chiến cam go với tội phạm ma túy, đồng thời đảm bảo tính công khai, minh bạch trong việc sử dụng các nguồn lực tài chính từ công tác đấu tranh phá án.