Ngày 07/04/2014, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 27/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động 2012 về lao động là người giúp việc gia đình. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi và xác định rõ trách nhiệm của cả người lao động và người sử dụng lao động trong loại hình công việc đặc thù này.

Thời hạn báo trước khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Nghị định 27/2014/NĐ-CP là quy định về thời gian báo trước khi người giúp việc muốn nghỉ việc. Cụ thể:

• Trường hợp thông thường: Người giúp việc phải báo trước ít nhất 15 ngày cho chủ nhà.
• Trường hợp đặc biệt (báo trước 03 ngày): Người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng và chỉ cần báo trước 03 ngày nếu:
  • Không được bố trí đúng công việc, địa điểm làm việc đã thỏa thuận.
  • Không được trả lương đầy đủ hoặc đúng kỳ hạn.
  • Bị ngược đãi, xúc phạm hoặc quấy rối tình dục (nhưng chưa đến mức nghiêm trọng để nghỉ ngay).
  • Điều kiện ăn, ở không đảm bảo vệ sinh như cam kết.
  • Bị ốm đau, tai nạn không thể tiếp tục làm việc.

Các trường hợp được nghỉ việc ngay không cần báo trước

Pháp luật cũng dành sự ưu tiên bảo vệ đặc biệt cho người giúp việc trong các tình huống khẩn cấp. Theo đó, người lao động được quyền nghỉ việc ngay lập tức mà không cần báo trước nếu:

• Bị người sử dụng lao động hoặc thành viên trong hộ gia đình ngược đãi, hành hạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc có hành vi quấy rối tình dục.
• Phát hiện điều kiện làm việc nguy hiểm, đe dọa tính mạng, sức khỏe mà đã báo nhưng chủ nhà không khắc phục.
• Do thiên tai, hỏa hoạn hoặc các lý do bất khả kháng khác khiến việc tiếp tục thực hiện hợp đồng là không thể.

Quy định về tiền lương và khấu trừ tài sản

Về vấn đề tài chính, Nghị định 27/2014/NĐ-CP quy định mức tiền lương do hai bên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Chính phủ quy định. Đáng chú ý, nếu người giúp việc sống cùng gia đình chủ, chi phí ăn ở có thể được khấu trừ vào lương nhưng không được vượt quá 50% mức lương thỏa thuận.

Trong trường hợp người giúp việc vô ý làm hỏng hóc thiết bị hoặc mất mát tài sản, chủ nhà có quyền yêu cầu bồi thường. Tuy nhiên, mức khấu trừ tiền lương hàng tháng để bồi thường không được quá 30% thu nhập tháng đó của người lao động.

Chế độ nghỉ ngơi và thời giờ làm việc

Để đảm bảo sức khỏe cho người lao động, Nghị định yêu cầu chủ nhà phải bố trí thời gian nghỉ ngơi hợp lý:

• Mỗi ngày phải được nghỉ ít nhất 8 giờ, trong đó có 6 giờ nghỉ liên tục.
• Mỗi tuần được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục (01 ngày nghỉ).
• Nếu làm việc đủ 12 tháng, người giúp việc được nghỉ 12 ngày phép năm hưởng nguyên lương.

Quy định tại Nghị định 27/2014/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 25/05/2014. Các hộ gia đình đang sử dụng lao động giúp việc cần sớm rà soát và điều chỉnh hợp đồng để phù hợp với quy định mới của pháp luật.