Ngày 11/05/2011, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 31/2011/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 75/2006/NĐ-CP. Đây được xem là một bước đi chiến lược nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục 2005 và Luật giáo dục sửa đổi năm 2009, đặc biệt là trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngay từ bậc học đầu đời.

Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi: Nhiệm vụ trọng tâm

Điểm mới đáng chú ý nhất trong Nghị định 31/2011/NĐ-CP chính là việc bổ sung mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi. Theo đó, Nhà nước chủ trương thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho đối tượng này song song với việc duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở.

Cụ thể, tại khoản 1 Điều 1 của Nghị định này quy định về trách nhiệm của chính quyền địa phương:

"Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm bảo đảm để mọi trẻ em 6 tuổi đều được vào học lớp 1; thực hiện phổ cập giáo dục tiểu học, phổ cập giáo dục trung học cơ sở và phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi; củng cố, duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục và chống mù chữ."

Việc đưa trẻ 5 tuổi vào diện phổ cập không chỉ giúp trẻ có sự chuẩn bị tốt nhất về tâm thế, kỹ năng trước khi bước vào lớp 1 mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với thế hệ tương lai. Điều này đòi hỏi các địa phương phải rà soát lại mạng lưới trường lớp, đội ngũ giáo viên mầm non để đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng.

Siết chặt quy trình kiểm định chất lượng giáo dục

Bên cạnh vấn đề phổ cập, Nghị định 31/2011/NĐ-CP còn dành một phần quan trọng để quy định về tổ chức và hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục. Đây là công cụ then chốt để đánh giá thực trạng và thúc đẩy các cơ sở giáo dục không ngừng cải thiện chất lượng dạy và học.

Theo quy định mới, các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục chỉ được thành lập khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe về nhân lực và cơ sở vật chất. Cụ thể:

• Phải có đề án thành lập phù hợp với quy hoạch mạng lưới tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục đã được phê duyệt.
• Đội ngũ kiểm định viên phải đạt tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực tài chính phải đảm bảo cho các hoạt động đánh giá độc lập, khách quan.

Đặc biệt, thẩm quyền cho phép hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục thuộc về Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất và chuyên nghiệp trong toàn hệ thống, tránh tình trạng kiểm định hình thức, không phản ánh đúng thực chất.

Trách nhiệm tự kiểm tra và báo cáo định kỳ

Một điểm mới khác là yêu cầu về tính tự giác và minh bạch của các cơ sở giáo dục. Hàng năm, các đơn vị đã được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục phải tiến hành tự kiểm tra theo các tiêu chuẩn quy định. Kết quả này phải được báo cáo bằng văn bản lên cấp có thẩm quyền để theo dõi và giám sát.

Cơ chế này giúp các địa phương luôn trong tư thế sẵn sàng, không chủ quan sau khi đã đạt chuẩn, đồng thời kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc để có phương án hỗ trợ kịp thời.

Các quy định tại Nghị định 31/2011/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2011. Đây là cột mốc quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình của giáo dục Việt Nam hướng tới sự toàn diện và chất lượng bền vững.