Trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, sau khi bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật, việc tổ chức thi hành án là bước quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Tuy nhiên, một vấn đề mà nhiều người dân quan tâm là chi phí để thực hiện việc này. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về phí thi hành án dân sự, đối tượng phải nộp và công thức tính chính xác nhất theo quy định hiện hành tại thời điểm năm 2020.

Chấp hành viên hướng dẫn người dân về thủ tục và phí thi hành án dân sự (ảnh minh họa)

1. Ai là người có nghĩa vụ nộp phí thi hành án dân sự?

Nhiều người lầm tưởng rằng người thua kiện (người phải thi hành án) sẽ phải nộp khoản phí này. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, triết lý của phí thi hành án là khoản chi phí mà người được hưởng lợi từ kết quả thi hành án phải trích nộp cho Nhà nước.

Cụ thể, tại Điều 2 Thông tư 216/2016/TT-BTC quy định:

“Người được thi hành án khi nhận được tiền, tài sản theo bản án, quyết định của Tòa án, quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh của Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh; phán quyết, quyết định của Trọng tài thương mại phải nộp phí thi hành án dân sự theo quy định tại Thông tư này”.

Như vậy, người được thi hành án chính là chủ thể có nghĩa vụ nộp phí khi họ thực tế nhận được tiền hoặc tài sản thông qua hoạt động của cơ quan thi hành án.

2. Mức thu phí thi hành án dân sự mới nhất năm 2020

Mức phí thi hành án không cố định mà được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên giá trị tài sản hoặc số tiền thực nhận. Căn cứ khoản 1 Điều 4 Thông tư 216/2016/TT-BTC, biểu phí được quy định như sau:

Lưu ý quan trọng: Số phí thi hành án tối đa mà một người phải nộp trong một vụ việc không vượt quá 250 triệu đồng.

Phí thi hành án được tính dựa trên giá trị tài sản thực tế nhận được (ảnh minh họa)

3. Các trường hợp đặc biệt khi tính phí thi hành án

Trong thực tế, có nhiều tình huống phức tạp đòi hỏi cách tính linh hoạt theo quy định tại Thông tư 216/2016/TT-BTC:

• Chia tài sản chung, ly hôn, thừa kế: Phí được tính trên giá trị tài sản thực nhận của từng người sau khi đã trừ đi phần nghĩa vụ thanh toán (nếu có).
• Đương sự tự nguyện thi hành: Nếu cơ quan thi hành án đã ra quyết định nhưng chưa cưỡng chế mà các bên tự giao nhận tài sản, người được thi hành án chỉ phải nộp 1/3 mức phí quy định.
• Nhiều người nhận chung tài sản: Nếu chỉ một người đại diện yêu cầu thi hành án và nhận tài sản cho cả nhóm, người đại diện đó có trách nhiệm nộp phí trên toàn bộ giá trị tài sản nhận được.

4. Trường hợp nào được miễn, giảm phí thi hành án dân sự?

Để đảm bảo tính nhân văn và hỗ trợ các đối tượng yếu thế, Điều 6 Thông tư 216/2016/TT-BTC quy định các trường hợp không phải nộp hoặc được miễn, giảm phí:

• Không phải nộp phí: Tiền cấp dưỡng; tiền bồi thường tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm; tiền lương, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm; người được thi hành án thuộc diện nghèo, cận nghèo...
• Miễn phí thi hành án: Người được thi hành án là người có công với cách mạng; người có hoàn cảnh kinh tế đặc biệt khó khăn đột xuất do thiên tai, hỏa hoạn.
• Giảm phí thi hành án: Giảm 80% phí nếu người được thi hành án đồng ý cho người phải thi hành án nhận tài sản để tự bán và nộp tiền thi hành án trong thời hạn không quá 30 ngày.

Việc nắm rõ các quy định về phí thi hành án dân sự không chỉ giúp đương sự chủ động về tài chính mà còn đảm bảo quyền lợi tối đa trong quá trình thực thi bản án. Nếu bạn đang gặp vướng mắc về thủ tục thi hành án, hãy tham khảo thêm các quy định tại Luật Thi hành án dân sự 2008 và các văn bản hướng dẫn liên quan.