Việc phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn không chỉ là hành động bảo vệ môi trường mà còn là trách nhiệm pháp lý bắt buộc của mỗi công dân. Theo lộ trình được quy định, chậm nhất đến ngày 31/12/2024, các hộ gia đình, cá nhân phải thực hiện phân loại rác thải rắn sinh hoạt theo đúng quy định.

Tại sao phải phân loại rác thải sinh hoạt từ bây giờ?

Căn cứ quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2020, rác thải sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân phải được phân loại nhằm mục đích tái sử dụng, tái chế và giảm thiểu lượng rác thải phải xử lý bằng phương pháp chôn lấp.

Đặc biệt, nếu không tuân thủ quy định này, người dân có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 26 Nghị định 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

"1. Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi hộ gia đình, cá nhân không phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo quy định; không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định."

Hướng dẫn phân loại rác thải sinh hoạt theo 3 nhóm chính

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành hướng dẫn kỹ thuật chi tiết để người dân dễ dàng nhận diện và thực hiện phân loại rác tại nhà thành 3 nhóm cơ bản sau:

Nhóm 1: Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế

Đây là nhóm rác thải có giá trị kinh tế và có thể đưa vào quy trình sản xuất mới. Người dân cần thu gom riêng và giữ sạch các loại rác này:

• Giấy thải: Sách, báo, vở cũ, thùng carton, vỏ hộp sữa (đã làm sạch và ép dẹt).
• Nhựa thải: Chai nước, túi nilon sạch, các vật dụng bằng nhựa gia dụng.
• Kim loại thải: Lon nước ngọt, vỏ đồ hộp, các vật dụng bằng sắt, nhôm hỏng.
• Thủy tinh thải: Chai lọ thủy tinh, bình hoa (cần bọc kỹ nếu bị vỡ để tránh gây thương tích).

Nhóm 2: Chất thải thực phẩm

Nhóm này bao gồm thức ăn thừa, rau củ quả hư hỏng, bã trà, bã cà phê và các phần thải bỏ sau khi sơ chế thực phẩm. Đối với nhóm này, người dân cần đựng trong túi kín để tránh rò rỉ nước và phát tán mùi hôi ra môi trường xung quanh.

Nhóm 3: Chất thải rắn sinh hoạt khác

Nhóm này bao gồm các loại rác không thuộc hai nhóm trên, được chia nhỏ thành:

• Chất thải nguy hại: Pin hỏng, bóng đèn huỳnh quang, chai lọ đựng hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật.
• Chất thải cồng kềnh: Tủ, bàn ghế cũ, nệm hỏng.
• Rác thải còn lại: Tã bỉm, băng vệ sinh, giấy vệ sinh đã qua sử dụng, vỏ hạt, xỉ than.

Những lưu ý "vàng" khi thực hiện phân loại tại nhà

Để việc phân loại đạt hiệu quả cao nhất, người dân nên thực hiện theo các bước sau:

1. Làm sạch sơ bộ: Đối với chai lọ nhựa hoặc hộp giấy, hãy rửa sạch phần thực phẩm còn sót lại và ép dẹt để tiết kiệm không gian chứa.
2. Sử dụng túi đựng đúng quy định: Mỗi địa phương có thể có quy định riêng về màu sắc túi đựng rác (ví dụ: túi xanh cho rác hữu cơ, túi trắng cho rác tái chế).
3. Xử lý vật sắc nhọn: Các mảnh kính vỡ, kim tiêm cần được bọc trong hộp cứng hoặc giấy dày trước khi bỏ vào thùng rác để bảo vệ nhân viên thu gom.

Việc phân loại rác thải tại nguồn không chỉ giúp giảm áp lực cho các bãi chôn lấp mà còn góp phần xây dựng một Việt Nam xanh, sạch, đẹp. Hãy bắt đầu thay đổi thói quen ngay hôm nay vì một môi trường sống bền vững cho thế hệ mai sau.