Ngày 02/06/2011, Bộ Nội vụ chính thức ban hành Thông tư 08/2011/TT-BNV hướng dẫn một số điều của Nghị định 06/2010/NĐ-CP quy định những người là công chức. Đây là văn bản quan trọng giúp các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức theo tinh thần của Luật Cán bộ, công chức 2008.

Xác định rõ đối tượng là công chức trong bối cảnh mới

Theo hướng dẫn tại Thông tư 08/2011/TT-BNV, việc xác định một cá nhân có phải là công chức hay không phải căn cứ chặt chẽ vào quy định tại Điều 2 Nghị định 06/2010/NĐ-CP. Tuy nhiên, thực tế nảy sinh nhiều trường hợp đặc thù mà Thông tư này đã làm rõ:

• Trường hợp kiêm nhiệm: Những người không đủ căn cứ xác định là công chức nhưng lại kiêm nhiệm các chức danh, chức vụ bầu cử (không chuyên trách) theo quy định pháp luật hoặc điều lệ tổ chức chính trị - xã hội thì vẫn được xác định là công chức.
• Công tác Đảng, Đoàn thể: Những người làm việc chuyên trách công tác Đảng, Đoàn thanh niên tại cơ quan nhà nước, nằm trong biên chế, hưởng lương ngân sách và được bổ nhiệm vào ngạch công chức thì hiển nhiên được công nhận là công chức.

Người làm việc theo hợp đồng không phải là công chức

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Thông tư 08/2011/TT-BNV là quy định về nhân sự trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Cụ thể:

"Những người đang làm việc ở các vị trí được pháp luật quy định là công chức trong đơn vị sự nghiệp công lập mà chưa được tuyển dụng (đang thực hiện chế độ hợp đồng lao động) thì không xác định là công chức."

Quy định này nhằm phân định rõ ràng giữa ngạch công chức (được tuyển dụng, bổ nhiệm) và những người lao động làm việc theo chế độ hợp đồng. Điều này cũng đồng nghĩa với việc quyền lợi, nghĩa vụ và chế độ tiền lương của nhóm đối tượng này sẽ được điều chỉnh bởi pháp luật lao động thay vì pháp luật về cán bộ, công chức.

Các trường hợp biệt phái và tổ chức đặc thù

Thông tư cũng làm rõ tình trạng của lực lượng vũ trang khi biệt phái. Những sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng thuộc Quân đội nhân dân và Công an nhân dân khi được biệt phái sang làm việc chuyên trách tại các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội thì không phải là công chức. Họ vẫn giữ nguyên chế độ, chính sách của lực lượng vũ trang.

Ngoài ra, văn bản còn hướng dẫn chi tiết cách xác định công chức trong:

• Các tổ chức do Chính phủ, Thủ tướng thành lập không phải đơn vị sự nghiệp.
• Bộ máy lãnh đạo, quản lý đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
• Đơn vị sự nghiệp công lập được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Trách nhiệm báo cáo thống kê từ năm 2012

Để quản lý chặt chẽ biến động nhân sự, Bộ Nội vụ yêu cầu từ năm 2012 trở đi, các cơ quan có thẩm quyền phải cập nhật số lượng công chức tăng, giảm hàng năm. Báo cáo thống kê này phải được gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 30/06 hàng năm để phục vụ công tác quản lý vĩ mô.

Thông tư 08/2011/TT-BNV có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/07/2011. Các đơn vị cần rà soát kỹ lưỡng danh sách nhân sự để thực hiện đúng quy định, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động và tính nghiêm minh của pháp luật.