Từ ngày 01/07/2025, hệ thống chính sách về Bảo hiểm y tế (BHYT) tại Việt Nam có những bước ngoặt quan trọng với việc chính thức áp dụng các quy định mới tại Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024 và Nghị định 188/2025/NĐ-CP. Một trong những vấn đề được người dân quan tâm nhất chính là mức đóng BHYT sẽ thay đổi ra sao khi mức tham chiếu mới được xác lập.

Thẻ Bảo hiểm y tế là tấm lá chắn quan trọng bảo vệ sức khỏe người dân (ảnh minh họa)

1. Căn cứ xác định mức đóng BHYT theo quy định mới

Theo quy định tại Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng BHYT không còn phụ thuộc vào mức lương cơ sở như trước đây mà được tính toán dựa trên "Mức tham chiếu". Tại thời điểm năm 2025, mức tham chiếu được áp dụng là 2,34 triệu đồng/tháng.

Việc thay đổi từ khái niệm lương cơ sở sang mức tham chiếu nhằm đảm bảo tính ổn định và linh hoạt trong việc điều chỉnh các chính sách an sinh xã hội. Tùy vào từng nhóm đối tượng, mức đóng sẽ được tính theo tỷ lệ phần trăm dựa trên tiền lương tháng, tiền lương hưu hoặc mức tham chiếu này.

2. Mức đóng đối với nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng

Đây là nhóm đối tượng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong hệ thống BHYT. Theo khoản 1 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP, mức đóng được quy định cụ thể như sau:

• Người lao động làm việc theo HĐLĐ (từ 01 tháng trở lên), cán bộ, công chức, viên chức: Tổng mức đóng là 4,5% tiền lương tháng đóng BHXH. Trong đó, người lao động đóng 1,5%, người sử dụng lao động đóng 3%.
• Người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã: Mức đóng bằng 4,5% mức tham chiếu. Cơ cấu đóng vẫn là 1,5% (cá nhân) và 3% (UBND cấp xã).
• Người lao động trong thời gian bị tạm giam, tạm giữ: Mức đóng tính trên 50% tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước khi bị tạm giam.

Người dân thực hiện thủ tục tham gia BHYT tại các cơ sở y tế (ảnh minh họa)

3. Mức đóng BHYT theo diện hộ gia đình

Đối với nhóm tham gia BHYT tự nguyện theo hộ gia đình, khoản 5 Điều 6 Nghị định 188/2025/NĐ-CP tiếp tục duy trì chính sách giảm trừ mức đóng để khuyến khích cả gia đình cùng tham gia. Cụ thể, mức đóng được tính trên mức tham chiếu (2,34 triệu đồng) như sau:

1. Người thứ nhất: Đóng bằng 4,5% mức tham chiếu (tương đương 105.300 đồng/tháng).
2. Người thứ hai: Đóng bằng 70% mức đóng của người thứ nhất.
3. Người thứ ba: Đóng bằng 60% mức đóng của người thứ nhất.
4. Người thứ tư: Đóng bằng 50% mức đóng của người thứ nhất.
5. Từ người thứ năm trở đi: Đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.

Việc giảm dần mức đóng từ người thứ hai trở đi giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình đông con hoặc nhiều thế hệ cùng chung sống, đảm bảo mọi thành viên đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng.

4. Nhóm đối tượng được Ngân sách Nhà nước hỗ trợ

Pháp luật hiện hành thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi quy định nhiều nhóm đối tượng được hỗ trợ mức đóng từ ngân sách. Theo Điều 8 Nghị định 188/2025/NĐ-CP:

"Ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng cho các đối tượng: Người thuộc hộ gia đình cận nghèo; Người thuộc hộ gia đình làm nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp và diêm nghiệp có mức sống trung bình; Học sinh, sinh viên..."

Mức hỗ trợ tối thiểu thường từ 30% đến 70% tùy theo nhóm đối tượng và quy định cụ thể của từng địa phương. Riêng đối với học sinh, sinh viên, mức đóng vẫn duy trì ở mức 4,5% mức tham chiếu, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 30% và cá nhân tự đóng 70%.

5. Lời khuyên pháp lý

Việc nắm rõ mức đóng BHYT không chỉ giúp bạn chủ động về tài chính mà còn đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh liên tục. Người dân nên lưu ý thời hạn hết hạn của thẻ để đóng nối tiếp, tránh trường hợp gián đoạn quá 03 tháng sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi hưởng BHYT 5 năm liên tục theo quy định tại Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về mức đóng cụ thể cho trường hợp của mình, bạn có thể liên hệ trực tiếp với cơ quan Bảo hiểm xã hội địa phương hoặc các đại lý thu BHYT tại UBND xã, phường để được hướng dẫn chi tiết.