Nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân trong việc tiếp cận đất ở, đặc biệt là các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Công văn 1066/BNNMT-QLĐĐ năm 2025. Văn bản này đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm hiện thực hóa các chính sách ưu đãi của Luật Đất đai 2024, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.

1. Ưu tiên giao đất không qua đấu giá cho hộ khó khăn

Một trong những điểm sáng nhất của hướng dẫn lần này là việc yêu cầu các địa phương rà soát quỹ đất để ưu tiên giao đất cho các hộ có khó khăn về đất ở. Thay vì phải trải qua quy trình đấu giá phức tạp và tốn kém, việc giao đất sẽ được thực hiện theo hình thức trực tiếp.

Cụ thể, căn cứ quy định tại Điều 124 Luật Đất đai 2024, các trường hợp giao đất không qua đấu giá quyền sử dụng đất bao gồm cá nhân thường trú tại xã mà không có đất ở và chưa được Nhà nước giao đất ở. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính và thủ tục hành chính cho người dân nghèo.

Điều 124. Các trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất...

3. Giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trong các trường hợp sau đây: ... c) Giao đất ở cho cá nhân thường trú tại xã mà không có đất ở và chưa được Nhà nước giao đất ở hoặc chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở;

2. Miễn, giảm tiền sử dụng đất: Đòn bẩy an sinh xã hội

Không chỉ dừng lại ở việc giao đất, Nhà nước còn áp dụng chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất để hỗ trợ tối đa cho người dân. Theo Điều 157 Luật Đất đai 2024, các đối tượng là người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số hoặc người có công với cách mạng sẽ được hưởng các mức ưu đãi đặc biệt khi thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai.

3. Khuyến khích chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở

Đối với những hộ gia đình đã có sẵn đất nông nghiệp trong khu dân cư hoặc đất phi nông nghiệp không phải đất ở, Công văn 1066/BNNMT-QLĐĐ khuyến khích thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất. Chính quyền địa phương có trách nhiệm hướng dẫn người dân thực hiện các bước này một cách thuận lợi nhất, đồng thời áp dụng các chính sách miễn tiền sử dụng đất nếu thuộc đối tượng ưu tiên theo quy định.

4. Rà soát đất nông, lâm trường và quỹ đất tái định cư

Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát lại diện tích đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường quốc doanh để cấp Giấy chứng nhận cho những hộ dân đang sử dụng ổn định và có giấy tờ hợp lệ. Bên cạnh đó, quỹ đất tái định cư phải được chuẩn bị sẵn sàng, đảm bảo các khu tái định cư có hạ tầng đồng bộ, phù hợp với phong tục tập quán của cộng đồng dân cư địa phương.

5. Đơn giản hóa thủ tục và miễn phí cấp sổ đỏ

Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương thực hiện quy trình rút gọn đối với các thủ tục như tách thửa, đăng ký đất đai và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đặc biệt, các hộ gia đình khó khăn sẽ được miễn phí hoàn toàn các loại phí, lệ phí liên quan đến việc cấp mới hoặc cấp đổi sổ đỏ.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên không chỉ giúp giải quyết nhu cầu bức thiết về nhà ở mà còn góp phần quan trọng vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại các địa phương.