Trong quan hệ lao động, tiền lương không chỉ là thù lao cho sức lao động mà còn là nguồn sống chính của người lao động và gia đình họ. Tuy nhiên, tình trạng doanh nghiệp nợ lương, chậm trả lương vẫn diễn ra khá phổ biến, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của người lao động. Hiện nay, theo quy định tại Bộ luật Lao động 2012, khi bị chậm lương, người lao động muốn nghỉ việc vẫn phải tuân thủ thời hạn báo trước nhất định. Nhưng một tin vui là từ năm 2021, quy định này sẽ thay đổi hoàn toàn theo hướng có lợi hơn cho người lao động.

Quy định hiện hành: Muốn nghỉ vẫn phải chờ báo trước

Tại thời điểm hiện tại (tháng 08/2020), quan hệ lao động vẫn đang được điều chỉnh bởi Bộ luật Lao động 2012. Theo đó, quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng của người lao động khi không được trả lương đầy đủ hoặc đúng hạn được quy định cụ thể.

Cụ thể, tại điểm b khoản 1 Điều 37 Bộ luật Lao động 2012 nêu rõ:

"1. Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trước thời hạn trong những trường hợp sau đây: ... b) Không được trả lương đầy đủ hoặc trả lương không đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng lao động;"

Tuy nhiên, người lao động không được "nghỉ luôn" mà phải tuân thủ khoản 2 Điều 37 Bộ luật Lao động 2012, đó là phải báo trước ít nhất 03 ngày làm việc. Điều này đôi khi gây ra sự ức chế cho người lao động khi họ đã không có thu nhập lại phải tiếp tục làm việc thêm một khoảng thời gian nữa mới được rời đi hợp pháp.

Bước ngoặt từ năm 2021: Nghỉ việc ngay không cần báo trước

Nhằm khắc phục những bất cập và tăng cường bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, Bộ luật Lao động 2019 (đã được ban hành và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2021) đã đưa ra một quy định mang tính đột phá.

Theo điểm b khoản 2 Điều 35 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động mà không cần báo trước nếu thuộc trường hợp:

"b) Không được trả đủ lương hoặc trả lương không đúng thời hạn, trừ trường hợp quy định tại khoản 4 Điều 97 của Bộ luật này;"

Quy định mới này cho phép người lao động chủ động bảo vệ mình trước những sai phạm của người sử dụng lao động trong việc thực hiện nghĩa vụ thanh toán tiền lương. Chỉ cần công ty vi phạm thời hạn trả lương (trừ lý do bất khả kháng theo quy định), người lao động có thể quyết định nghỉ việc ngay lập tức để tìm kiếm cơ hội mới mà không lo bị coi là đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật.

Các trường hợp khác cũng được nghỉ việc ngay từ năm 2021

Bên cạnh lý do chậm lương, Bộ luật Lao động 2019 còn mở rộng thêm nhiều trường hợp khác mà người lao động được quyền nghỉ việc ngay không cần báo trước, bao gồm:

• Không được bố trí theo đúng công việc, địa điểm làm việc hoặc không được bảo đảm điều kiện làm việc theo thỏa thuận (trừ trường hợp chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng).
• Bị người sử dụng lao động ngược đãi, đánh đập hoặc có lời nói, hành vi nhục mạ, hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, nhân phẩm, danh dự; bị cưỡng bức lao động.
• Bị quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
• Lao động nữ mang thai phải nghỉ việc theo chỉ định của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền.
• Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
• Người sử dụng lao động cung cấp thông tin không trung thực theo quy định tại khoản 1 Điều 16 Bộ luật Lao động 2019 làm ảnh hưởng đến việc thực hiện hợp đồng lao động.

Lời khuyên cho người lao động trong giai đoạn chuyển tiếp

Mặc dù Bộ luật Lao động 2019 mang lại nhiều quyền lợi ưu việt, nhưng người lao động cần lưu ý rằng các quy định này chỉ chính thức áp dụng từ ngày 01/01/2021. Từ nay đến hết năm 2020, mọi tranh chấp và thủ tục nghỉ việc vẫn phải tuân theo Bộ luật Lao động 2012.

Nếu bạn đang gặp tình trạng bị nợ lương và muốn nghỉ việc ngay trong thời điểm này, hãy cố gắng thỏa thuận với người sử dụng lao động để chấm dứt hợp đồng lao động bằng văn bản thỏa thuận. Điều này sẽ giúp bạn tránh được các rủi ro pháp lý và đảm bảo việc chốt sổ bảo hiểm xã hội cũng như nhận các khoản trợ cấp sau này được thuận lợi.

Việc nắm vững các quy định mới của Bộ luật Lao động 2019 ngay từ bây giờ là vô cùng cần thiết để người lao động có thể tự tin bảo vệ quyền lợi của mình trong tương lai gần.