Trong bối cảnh năng lượng tái tạo đang trở thành xu hướng chủ đạo, việc chuyển nhượng các dự án điện mặt trời tại Việt Nam diễn ra ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, để đảm bảo tính pháp lý và tránh các tranh chấp không đáng có, nhà đầu tư cần nắm vững các quy định mới nhất tại thời điểm năm 2021, đặc biệt là các quy định trong Luật Đầu tư 2020.

Bối cảnh pháp lý về chuyển nhượng dự án điện mặt trời

Kể từ ngày 01/01/2021, hoạt động đầu tư kinh doanh nói chung và chuyển nhượng dự án điện mặt trời nói riêng chính thức chịu sự điều chỉnh của Luật Đầu tư 2020 và văn bản hướng dẫn chi tiết là Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Việc chuyển nhượng có thể thực hiện dưới hình thức chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án đầu tư cho nhà đầu tư khác khi đáp ứng các điều kiện khắt khe của pháp luật.

Điều kiện chuyển nhượng dự án đầu tư điện mặt trời

Theo quy định tại Điều 46 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư có quyền chuyển nhượng dự án khi đáp ứng các điều kiện sau:

"Điều 46. Chuyển nhượng dự án đầu tư

1. Nhà đầu tư có quyền chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án đầu tư cho nhà đầu tư khác khi đáp ứng các điều kiện sau đây:

a) Dự án đầu tư hoặc phần dự án đầu tư chuyển nhượng không bị chấm dứt hoạt động theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 48 của Luật này;

b) Nhà đầu tư nước ngoài nhận chuyển nhượng dự án đầu tư, một phần dự án đầu tư phải đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 24 của Luật này;

c) Điều kiện theo quy định của pháp luật về đất đai trong trường hợp chuyển nhượng dự án đầu tư gắn với chuyển nhượng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất;

d) Điều kiện theo quy định của pháp luật về nhà ở, pháp luật về kinh doanh bất động sản trong trường hợp chuyển nhượng dự án đầu tư xây dựng nhà ở, dự án bất động sản;

đ) Điều kiện quy định tại văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc theo quy định khác của pháp luật có liên quan (nếu có);

e) Khi chuyển nhượng dự án đầu tư, ngoài việc thực hiện theo quy định tại Điều này, doanh nghiệp nhà nước có trách nhiệm thực hiện theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp trước khi thực hiện việc điều chỉnh dự án đầu tư."

Đặc biệt đối với các dự án năng lượng, yếu tố an ninh quốc phòng và an ninh năng lượng luôn được đặt lên hàng đầu. Trong nhiều trường hợp, cơ quan đăng ký đầu tư sẽ phải xin ý kiến từ Bộ Quốc phòng hoặc các cơ quan liên quan để đánh giá năng lực của bên nhận chuyển nhượng, đảm bảo không gây phương hại đến lợi ích quốc gia.

Hồ sơ cần chuẩn bị cho thủ tục chuyển nhượng

Để thực hiện thủ tục này, nhà đầu tư cần chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định tại Điều 48 Nghị định 31/2021/NĐ-CP, bao gồm:

• Văn bản đề nghị điều chỉnh dự án đầu tư (theo mẫu quy định).
• Báo cáo tình hình thực hiện dự án tính đến thời điểm chuyển nhượng.
• Hợp đồng chuyển nhượng hoặc hợp đồng nguyên tắc về việc chuyển nhượng dự án.
• Bản sao tài liệu về tư cách pháp lý của cả bên chuyển nhượng và bên nhận chuyển nhượng.
• Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư.
• Tài liệu chứng minh năng lực tài chính của nhà đầu tư nhận chuyển nhượng (Báo cáo tài chính 02 năm gần nhất, cam kết hỗ trợ tài chính...).

Quy trình thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư

Tùy thuộc vào việc dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư hay chưa, quy trình sẽ có những khác biệt nhất định:

1. Đối với dự án đã có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư: Nhà đầu tư thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án theo quy định tại Điều 41 Luật Đầu tư 2020.
2. Đối với dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư: Cơ quan đăng ký đầu tư sẽ thẩm định các điều kiện chuyển nhượng và trình cấp có thẩm quyền (UBND cấp tỉnh hoặc Bộ Kế hoạch và Đầu tư) xem xét quyết định.

Thời gian giải quyết thông thường dao động từ 25 đến 30 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, tùy thuộc vào quy mô và tính chất của dự án.

Những lưu ý quan trọng cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nhận chuyển nhượng sẽ kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ thực hiện dự án đầu tư từ nhà đầu tư chuyển nhượng. Do đó, việc thực hiện thẩm định chuyên sâu về tình trạng pháp lý, đất đai và các nghĩa vụ tài chính của dự án trước khi ký kết hợp đồng là cực kỳ quan trọng.

Ngoài ra, nếu việc chuyển nhượng phát sinh thu nhập, bên chuyển nhượng có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Việc nắm bắt kịp thời các quy định tại Luật Đầu tư 2020 và Nghị định 31/2021/NĐ-CP sẽ giúp các nhà đầu tư điện mặt trời tối ưu hóa quy trình thoái vốn hoặc mở rộng quy mô đầu tư một cách hiệu quả và an toàn nhất.