Công tác tiếp công dân luôn là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Để nâng cao hiệu quả hoạt động này và xây dựng hình ảnh người cán bộ tận tụy, Thanh tra Chính phủ đã ban hành Thông tư 01/2021/TT-TTCP quy định về quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức làm công tác tiếp công dân.

Tại Điều 11 Thông tư 01/2021/TT-TTCP (có hiệu lực từ ngày 01/05/2021), pháp luật đã quy định rất rõ ràng về những lằn ranh đỏ mà cán bộ tiếp dân không được phép bước qua, đồng thời chuẩn hóa các hành vi ứng xử bắt buộc.

3 hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối khi tiếp công dân

Theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Thông tư 01/2021/TT-TTCP, cán bộ, công chức làm công tác tiếp công dân không được làm những việc sau đây:

a) Gây phiền hà, sách nhiễu hoặc cản trở người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh;

b) Thiếu trách nhiệm trong việc tiếp công dân; làm mất hoặc làm sai lệch thông tin, tài liệu do người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cung cấp;

c) Phân biệt đối xử trong khi tiếp công dân.

Việc quy định cụ thể các hành vi này nhằm ngăn chặn tình trạng "hành dân", gây khó dễ cho người dân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo. Đặc biệt, hành vi làm sai lệch thông tin, tài liệu là vi phạm nghiêm trọng, có thể dẫn đến việc giải quyết vụ việc không khách quan, xâm phạm quyền lợi hợp pháp của công dân.

Những nghĩa vụ bắt buộc cán bộ tiếp dân phải thực hiện

Bên cạnh các điều cấm, khoản 1 Điều 11 Thông tư 01/2021/TT-TTCP cũng đặt ra 05 nhóm nhiệm vụ mà cán bộ phải tuân thủ nghiêm ngặt:

• Đảm bảo tính công khai và bảo mật: Việc tiếp dân phải diễn ra công khai, dân chủ nhưng đồng thời phải giữ bí mật tuyệt đối và bảo đảm an toàn cho người tố cáo.
• Thái độ tôn trọng và tận tình: Cán bộ phải lắng nghe, giải thích cặn kẽ các thắc mắc, hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình pháp luật.
• Tiếp nhận thông tin chính xác: Phải có thái độ đúng mực khi tiếp nhận đơn thư hoặc ghi chép đầy đủ, trung thực nội dung trình bày của người dân.
• Hướng dẫn đúng thẩm quyền: Giải thích cho người dân hiểu về các chủ trương, chính sách và hướng dẫn họ đến đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết nếu vụ việc không thuộc chức năng của mình.
• Giữ gìn trật tự nơi tiếp dân: Có quyền yêu cầu người vi phạm nội quy chấm dứt hành vi sai trái, thậm chí lập biên bản đề nghị xử lý nếu cần thiết.

Lời khuyên pháp lý cho người dân

Khi đến các cơ quan nhà nước để thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, người dân cần lưu ý:

1. Nắm vững quyền lợi: Bạn có quyền yêu cầu cán bộ tiếp dân giải thích rõ ràng và cung cấp biên nhận khi nộp tài liệu.

2. Giám sát thái độ: Nếu phát hiện cán bộ có hành vi hách dịch, cửa quyền hoặc phân biệt đối xử, người dân có quyền phản ánh với người đứng đầu cơ quan hoặc qua đường dây nóng.

3. Tuân thủ nội quy: Để được hỗ trợ tốt nhất, người dân cũng cần giữ thái độ lịch sự và tuân thủ đúng nội quy tại trụ sở tiếp công dân.

Quy định mới tại Thông tư 01/2021/TT-TTCP là bước tiến quan trọng trong việc chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ, công chức, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự minh bạch của nền hành chính quốc gia.