Trong nỗ lực không ngừng nhằm đơn giản hóa các thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, Quốc hội đã thông qua Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019. Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt, nhận được sự quan tâm lớn của dư luận chính là quy định về việc trả kết quả hộ chiếu. Theo đó, từ ngày 01/7/2020, công dân sẽ chính thức được trao quyền chủ động lựa chọn nơi nhận hộ chiếu của mình.

Luật hóa quyền lựa chọn địa điểm nhận hộ chiếu

Trước đây, việc nhận hộ chiếu qua đường bưu điện đã được triển khai nhưng chủ yếu dựa trên các văn bản dưới luật và sự phối hợp giữa cơ quan Công an với ngành Bưu điện. Tuy nhiên, với Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, quyền lợi này đã được nâng lên tầm luật định, tạo cơ sở pháp lý vững chắc và thống nhất trên toàn quốc.

Cụ thể, tại khoản 8 Điều 15 của Luật quy định rõ:

"8. Người đề nghị cấp hộ chiếu có yêu cầu nhận kết quả tại địa điểm khác với cơ quan theo quy định tại khoản 7 Điều này thì phải trả phí dịch vụ chuyển phát."

Quy định này cho phép người dân sau khi hoàn tất thủ tục nộp hồ sơ có thể đăng ký nhận hộ chiếu tại bất kỳ địa chỉ nào mình mong muốn: từ nhà riêng, nơi làm việc cho đến các địa điểm thuận tiện khác. Điều duy nhất người dân cần làm là thanh toán một khoản phí dịch vụ chuyển phát theo bảng giá của đơn vị bưu chính.

Sự thay đổi so với quy định tại Thông tư 29/2016/TT-BCA

So với quy định cũ tại Thông tư 29/2016/TT-BCA, quy định mới mang tính mở rộng và linh hoạt hơn rất nhiều. Nếu như trước đây, việc trả kết quả qua bưu điện đôi khi còn phụ thuộc vào hạ tầng và sự sẵn sàng của từng địa phương, thì nay đây là một dịch vụ bắt buộc phải cung cấp nếu người dân có yêu cầu.

Việc luật hóa giúp xóa bỏ những rào cản về thủ tục, đồng thời thúc đẩy các cơ quan quản lý xuất nhập cảnh phải cải tiến quy trình làm việc để phối hợp nhịp nhàng với đơn vị chuyển phát, đảm bảo hộ chiếu đến tay người dân đúng hạn và an toàn tuyệt đối.

Cơ quan có thẩm quyền và quy trình tiếp nhận hồ sơ

Dù nơi nhận kết quả có thể thay đổi, nhưng người dân vẫn cần lưu ý về thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ theo quy định tại Điều 15 để thực hiện đúng quy trình:

1. Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh

Đây là nơi tiếp nhận hồ sơ cấp hộ chiếu lần đầu hoặc cấp lại hộ chiếu cho công dân có hộ khẩu thường trú hoặc tạm trú tại địa phương đó. Người dân có thể trực tiếp đến trụ sở Phòng Quản lý xuất nhập cảnh để làm thủ tục chụp ảnh, lấy vân tay và nộp hồ sơ.

2. Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh Bộ Công an

Trong một số trường hợp đặc biệt, khẩn cấp như cần đi nước ngoài chữa bệnh, có người thân ở nước ngoài bị tai nạn, hoặc các lý do nhân đạo khác, người dân có thể nộp hồ sơ trực tiếp tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) để được giải quyết nhanh chóng.

Lợi ích kép cho người dân và cơ quan quản lý

Việc triển khai rộng rãi quyền chọn nơi nhận hộ chiếu mang lại những giá trị thiết thực không chỉ cho cá nhân mà còn cho cả xã hội:

• Đối với người dân: Tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí đi lại. Đặc biệt có ý nghĩa với những người làm việc trong giờ hành chính, người già yếu hoặc những người ở vùng sâu, vùng xa cách xa trụ sở cơ quan Công an.
• Đối với cơ quan Nhà nước: Giảm áp lực tiếp dân trực tiếp tại các trụ sở, hạn chế tình trạng quá tải và chen lấn. Đây cũng là tiền đề quan trọng để thực hiện mục tiêu chuyển đổi số, hướng tới dịch vụ công trực tuyến mức độ 4, nơi người dân có thể làm thủ tục và nhận kết quả hoàn toàn tại nhà.
• Tính minh bạch và an toàn: Quy trình chuyển phát được theo dõi chặt chẽ qua mã vận đơn, đảm bảo hộ chiếu không bị thất lạc và đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Tóm lại, quy định mới của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 là một minh chứng rõ nét cho tinh thần "phục vụ nhân dân" của Đảng và Nhà nước. Từ ngày 01/7/2020, việc sở hữu một tấm hộ chiếu để vươn ra thế giới sẽ trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn bao giờ hết.