Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) trong kỷ nguyên số đang đặt ra những yêu cầu cấp thiết đối với hệ thống giáo dục phổ thông. Ngày 18/08/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chính thức ban hành Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT năm 2026 kèm Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông từ lớp 1 đến lớp 12. Việc đưa AI vào giảng dạy được xem là một bước tiến mang tính đột phá nhằm nâng cao năng lực số cho thế hệ trẻ. Tuy nhiên, điều khiến đông đảo phụ huynh, giáo viên và học sinh quan tâm nhất hiện nay chính là cơ chế kiểm tra và đánh giá kết quả học tập AI sẽ được triển khai ra sao?

Đánh giá kết quả giáo dục AI: Nhấn mạnh tính tiến bộ, không tạo áp lực điểm số

Căn cứ theo quy định tại mục 1 Phần VI Khung nội dung ban hành kèm Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT năm 2026, đánh giá kết quả giáo dục AI được xác định là một bộ phận hữu cơ không thể tách rời của quá trình tổ chức dạy học. Mục tiêu cốt lõi của hoạt động này không nhằm mục đích phân loại hay gây áp lực thi cử cho học sinh, mà hướng tới việc xác định mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt cũng như ghi nhận sự tiến bộ thực chất của từng em.

Thông qua việc theo dõi và đánh giá thường xuyên, thầy cô giáo sẽ có căn cứ thực tế để kịp thời điều chỉnh phương pháp dạy học cho phù hợp với năng lực nhận thức của từng đối tượng học sinh. Đồng thời, học sinh cũng tự mình nhận biết được những mặt mạnh, hạn chế còn tồn tại để chủ động cải thiện kỹ năng ứng dụng công nghệ của bản thân.

Phương châm đánh giá giáo dục AI là sự kết hợp linh hoạt giữa đánh giá quá trình, đánh giá định kỳ và tổng hợp kết quả cuối học kỳ. Trong đó, đánh giá quá trình giữ vai trò chủ đạo, xuyên suốt toàn bộ chuỗi hoạt động học tập của người học.

Tại sao không quy định bài kiểm tra hay đầu điểm riêng cho nội dung AI?

Một điểm mới nổi bật và đầy nhân văn trong Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT năm 2026 là Khung nội dung hoàn toàn không quy định bài kiểm tra, bài thi hay xác lập bất kỳ đầu điểm riêng nào đối với nội dung giáo dục AI.

Thay vì sử dụng các thang điểm số khô khan, kết quả thực hiện các nội dung cốt lõi về trí tuệ nhân tạo sẽ được thầy cô ghi nhận thông qua hình thức nhận xét hoặc đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu cần đạt. Căn cứ đánh giá dựa trên các minh chứng đa dạng được thu thập trong suốt chuyên đề AI và quá trình học sinh vận dụng AI vào thực tiễn các môn học, hoạt động giáo dục khác.

Theo hướng dẫn tại mục 3 Phần VI Khung nội dung ban hành kèm Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT năm 2026, hoạt động đánh giá định kỳ có thể được thực hiện sau một chuyên đề, một nhóm nội dung hoặc một giai đoạn học tập nhất định. Các hình thức thu thập minh chứng rất phong phú, bao gồm:

• Bài thực hành thao tác trực tiếp với các ứng dụng công nghệ và công cụ AI;
• Bài tập xử lý tình huống thực tế hoặc các bài thuyết trình, trình bày giải pháp;
• Sản phẩm dự án học tập nhỏ do học sinh cá nhân hoặc nhóm học sinh cùng nghiên cứu;
• Hồ sơ học tập ghi lại toàn bộ lộ trình sáng tạo và ứng dụng công nghệ của học sinh.

Mặc dù tổ chức đánh giá định kỳ đa dạng như vậy, quy định khẳng định rõ ràng: không tổ chức bài kiểm tra định kỳ và không tạo thêm bất kỳ đầu điểm độc lập nào cho nội dung AI trong sổ theo dõi đánh giá học sinh.

Tổng hợp đánh giá cuối kỳ và nguyên tắc tránh phán xét phiến diện

Vào thời điểm cuối học kỳ, giáo viên bộ môn sẽ tổng hợp toàn bộ các minh chứng thu thập được từ quá trình theo dõi thường xuyên cũng như đánh giá định kỳ để đưa ra nhận xét chung về sự tiến bộ và mức độ đáp ứng các yêu cầu cốt lõi của học sinh. Nhà trường và giáo viên không bắt buộc phải tổ chức bài kiểm tra cuối học kỳ riêng cho nội dung trí tuệ nhân tạo.

Đặc biệt, nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng và khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo ở người học, Quyết định 2422/QĐ-BGDĐT năm 2026 đưa ra một nguyên tắc quan trọng: Kết luận đánh giá phải dựa trên sự tổng hợp nhiều minh chứng, tuyệt đối không được suy rộng về toàn bộ năng lực AI của học sinh chỉ từ một sản phẩm duy nhất, một nhiệm vụ đơn lẻ hay kết quả sử dụng một công cụ AI nhất định.

Cách tiếp cận này bám sát nguyên tắc đổi mới giáo dục theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của người học được quy định tại Luật giáo dục 2019. Việc không chấm điểm riêng giúp học sinh tự do khám phá, thử nghiệm và sáng tạo với các công cụ trí tuệ nhân tạo mà không sợ bị điểm kém hay áp lực thành tích, đồng thời giúp các em hình thành tư duy phản biện và đạo đức khi sử dụng công nghệ số trong tương lai.