Từ ngày 26/9/2026, Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục, thẩm quyền công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp để sử dụng tại Việt Nam chính thức có hiệu lực thi hành. Đây được xem là một bước đột phá mạnh mẽ trong công cuộc cải cách thủ tục hành chính và số hóa ngành giáo dục, mang lại sự thuận tiện tối đa cho hàng ngàn du học sinh và người lao động sở hữu bằng cấp quốc tế khi trở về Việt Nam làm việc.

Bước ngoặt số hóa: Công nhận văn bằng điện tử, văn bằng số có giá trị như bản giấy

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất được quy định tại khoản 1 Điều 6 của thông tư này là việc đa dạng hóa hình thức thể hiện của kết quả công nhận văn bằng. Cụ thể, kết quả công nhận văn bằng được ghi trên Giấy công nhận văn bằng và được thể hiện dưới ba dạng thức có giá trị pháp lý hoàn toàn như nhau:

• Văn bản giấy truyền thống;
• Văn bản điện tử;
• Văn bản số.

Sự thay đổi này khắc phục triệt để những hạn chế của quy định cũ trước đây tại Thông tư 13/2021/TT-BGDĐT, khi người dân chỉ được cấp và sử dụng duy nhất bản giấy công nhận văn bằng. Việc cho phép sử dụng bản điện tử và bản số giúp người có văn bằng nước ngoài dễ dàng lưu trữ, chia sẻ và sử dụng kết quả công nhận trong các giao dịch dân sự, tuyển dụng hoặc học tập mà không lo bị thất lạc hay hư hỏng bản gốc.

Liên thông ứng dụng VNeID: Xác minh bằng cấp không cần văn bản giấy

Không dừng lại ở việc cấp bản điện tử, khoản 2 Điều 6 quy định kết quả công nhận văn bằng sẽ được cập nhật trực tiếp vào cơ sở dữ liệu về công nhận văn bằng. Đáng chú ý, cơ sở dữ liệu này sẽ được kết nối liên thông với ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID theo lộ trình.

Khi thông tin bằng cấp đã hiển thị trên ứng dụng VNeID, người dân có thể sử dụng thông tin này để xác minh trình độ học vấn của mình trực tiếp với các cơ quan, tổ chức tuyển dụng. Quy định này có giá trị xác minh pháp lý thay thế hoàn toàn cho việc cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện xác minh bằng văn bản giấy như trước đây. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cho người lao động và giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính cho các nhà tuyển dụng.

Cải cách thủ tục hành chính: Nộp hồ sơ trực tuyến, miễn dịch thuật bằng tiếng Anh

Quy trình nộp hồ sơ đề nghị công nhận văn bằng theo Điều 5 cũng ghi nhận những cải tiến vượt bậc hướng tới sự tiện lợi cho người dân:

• Trích xuất dữ liệu xuất nhập cảnh từ VNeID: Người đề nghị công nhận văn bằng không cần phải nộp bản sao hộ chiếu giấy hay các giấy tờ chứng minh thời gian học tập ở nước ngoài nếu các thông tin này đã có sẵn trên ứng dụng VNeID hoặc Hệ thống dịch vụ công quốc gia.
• Miễn dịch thuật đối với văn bằng tiếng Anh: Đối với các văn bằng, bảng điểm được cấp bằng tiếng Anh, người học chỉ cần tải lên bản quét (scan) trực tiếp từ bản chính lên Cổng Dịch vụ công quốc gia mà không cần phải thực hiện dịch thuật sang tiếng Việt hay chứng thực điện tử. Đây là một điểm cộng cực kỳ lớn giúp tiết kiệm chi phí dịch thuật công chứng cho phần lớn du học sinh Việt Nam hiện nay.
• Rút ngắn thời gian giải quyết: Thời hạn trả kết quả công nhận văn bằng được quy định rõ ràng là trong vòng 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Trong trường hợp đặc biệt cần xác minh thông tin từ cơ sở giáo dục nước ngoài, thời hạn tối đa cũng không quá 30 ngày làm việc.
• Không phụ thuộc địa giới hành chính: Việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ được thực hiện hoàn toàn trực tuyến, người dân có thể nộp hồ sơ ở bất kỳ đâu mà không bị giới hạn bởi nơi cư trú.

Phân định rõ thẩm quyền công nhận văn bằng nước ngoài

Để đảm bảo tính chuyên môn hóa và quản lý hiệu quả, Điều 4 phân định rõ thẩm quyền công nhận văn bằng như sau:

1. Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ Giáo dục và Đào tạo): Có thẩm quyền công nhận đối với các văn bằng thuộc hệ thống giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học (bằng cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ, bằng cao đẳng nghề...).
2. Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo: Có thẩm quyền công nhận đối với bằng tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS), bằng tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) và giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông do nước ngoài cấp.

Sự phân cấp rõ ràng này giúp người dân dễ dàng xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết hồ sơ của mình, tránh tình trạng nộp nhầm nơi gây kéo dài thời gian xử lý.

Các trường hợp được miễn thực hiện thủ tục công nhận văn bằng

Bên cạnh các quy định về điều kiện công nhận tại Điều 3, Thông tư cũng quy định cụ thể các trường hợp được miễn thực hiện thủ tục công nhận văn bằng tại khoản 4 Điều 6, bao gồm:

• Văn bằng thuộc phạm vi áp dụng của Hiệp định, Thỏa thuận công nhận lẫn nhau về văn bằng hoặc Điều ước quốc tế có liên quan đến công nhận văn bằng mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký kết hoặc gia nhập.
• Văn bằng của cơ sở giáo dục nước ngoài cấp cho người đi học bằng ngân sách nhà nước được Bộ Giáo dục và Đào tạo cử đi học và tiếp nhận về nước.

Quy định này giúp giảm thiểu tối đa các thủ tục hành chính không cần thiết đối với những trường hợp bằng cấp đã được bảo chứng bởi các cam kết quốc tế hoặc cơ quan quản lý nhà nước trực tiếp cử đi đào tạo.

Nhìn chung, việc ban hành Thông tư 65/2026/TT-BGDĐT thay thế cho các quy định cũ tại Thông tư 13/2021/TT-BGDĐT và Thông tư 07/2024/TT-BGDĐT là một bước đi tất yếu, phù hợp với định hướng chuyển đổi số quốc gia và tinh thần của Luật Giáo dục 2019. Người dân và các tổ chức sử dụng lao động cần nắm rõ các quy định mới này để tối ưu hóa quyền lợi và thực hiện đúng các trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật.