Nghị định 375/2026/NĐ-CP sửa đổi khung tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu văn hóa cơ sở

Chính phủ ban hành Nghị định 375/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 86/2023/NĐ-CP quy định về khung tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu văn hóa. Theo khoản 4 Điều 5 Nghị định 375/2026/NĐ-CP, Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị định 86/2023/NĐ-CP được thay thế hoàn toàn bằng Phụ lục II mới, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Theo Phụ lục II mới, khung tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu 'Thôn, tổ dân phố văn hóa' bao gồm 5 nhóm tiêu chuẩn cơ bản với nhiều nội dung đổi mới, bảo đảm phản ánh sát thực tế phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa bàn dân cư.

1. Đời sống kinh tế ổn định và phát triển

Nhóm tiêu chuẩn đầu tiên chú trọng đến việc tạo lập nền tảng kinh tế vững chắc cho người dân địa phương qua các chỉ tiêu cụ thể:

• Tỷ lệ việc làm: Tỷ lệ người trong độ tuổi lao động có việc làm và thu nhập ổn định được bảo đảm.
• Công tác giảm nghèo: Tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm so với năm trước hoặc tiếp tục duy trì kết quả không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn.
• Phát triển kinh tế gắn với đổi mới sáng tạo: Bảo tồn, phát triển nghề truyền thống, làng nghề đi đôi với bảo vệ môi trường, hoặc có các hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Phong trào thi đua kinh tế: Tích cực tham gia và hưởng ứng các phong trào phát triển kinh tế do chính quyền địa phương tổ chức.

2. Đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh, phong phú

Tiêu chuẩn đời sống tinh thần đặt ra các yêu cầu toàn diện về thiết chế văn hóa và nếp sống cộng đồng:

• Thiết chế văn hóa, thể thao: Có nhà văn hóa, không gian đọc, phòng đọc cơ sở hoặc địa điểm phục vụ sinh hoạt cộng đồng phù hợp, được bố trí riêng hoặc dùng chung nhưng hoạt động thường xuyên, hiệu quả.
• Hoạt động văn hóa thể thao: Thường xuyên tổ chức các phong trào văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí lành mạnh cho nhân dân.
• Nếp sống văn minh: Tỷ lệ hộ gia đình thực hiện tốt nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội.
• Hòa giải và an ninh trật tự: Thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở và tích cực phòng, chống các tệ nạn xã hội.
• Bảo tồn di sản và quản lý thiết chế: Gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống; tổ chức tự quản được UBND cấp xã giao quyền quản lý, vận hành thiết chế văn hóa.

3. Môi trường an toàn, thân thiện, cảnh quan sạch đẹp

Xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp và an toàn là thước đo quan trọng đối với thôn, tổ dân phố văn hóa:

• Hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tuân thủ đúng pháp luật về bảo vệ môi trường.
• Thực hiện việc mai táng, hỏa táng theo đúng quy định và quy hoạch chung.
• Cảnh quan, địa điểm công cộng được tôn tạo, giữ gìn vệ sinh sạch đẹp.
• Cộng đồng tham gia tự quản giữ gìn vệ sinh môi trường, phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn và thu gom rác thải đúng quy định.

4. Chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

Khu dân cư đạt chuẩn văn hóa phải đi đầu trong việc chấp hành kỷ cương pháp luật:

• Tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, ứng dụng hiệu quả nền tảng truyền thông số.
• Triển khai tốt các phong trào thi đua; các tổ chức tự quản cộng đồng hoạt động có chất lượng.
• Tỷ lệ hộ gia đình đạt danh hiệu 'Gia đình văn hóa' theo Nghị định 86/2023/NĐ-CP đạt mức cao.
• Làm tốt công tác phòng, chống bạo lực gia đình; xây dựng và thực hiện nghiêm túc hương ước, quy ước cộng đồng dân cư.

5. Tinh thần đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau

Nối tiếp truyền thống đoàn kết, bộ tiêu chuẩn yêu cầu củng cố tình làng nghĩa xóm thông qua các việc làm cụ thể:

• Thực hiện hiệu quả các cuộc vận động, phong trào thi đua yêu nước do Trung ương và địa phương phát động.
• Tổ chức chăm sóc, hỗ trợ kịp thời đối với người cao tuổi, trẻ em, gia đình chính sách, người có công và người khuyết tật.
• Nhân rộng các mô hình khuyến học, khuyến tài, học tập suốt đời, xây dựng cộng đồng văn hóa giàu bản sắc và phát triển bền vững.

Việc áp dụng Phụ lục II mới theo Nghị định 375/2026/NĐ-CP giúp việc xét tặng danh hiệu 'Thôn, tổ dân phố văn hóa' từ tháng 10/2026 đi vào thực chất, tạo động lực thi đua thiết thực tại cơ sở.