Báo chí là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội, đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận và truyền tải chính sách của Đảng, Nhà nước. Chính vì tầm ảnh hưởng to lớn này, hoạt động báo chí luôn được đặt dưới sự quản lý chặt chẽ của pháp luật. Mọi tổ chức, cá nhân khi muốn vận hành một cơ quan báo in, báo điện tử hay kênh phát thanh, truyền hình đều bắt buộc phải được cấp phép chính thức. Việc tự ý hoạt động báo chí khi chưa có sự chấp thuận từ cơ quan quản lý nhà nước không chỉ vi phạm nghiêm trọng trật tự quản lý hành chính mà còn phải đối mặt với những chế tài tài chính cực kỳ nghiêm khắc.

Kể từ ngày 26/9/2026, Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí chính thức có hiệu lực thi hành, mang đến những quy định mới, chặt chẽ và nghiêm khắc hơn đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực báo chí. Trong đó, chế tài xử phạt đối với hành vi hoạt động báo chí không có giấy phép đã được nâng lên một mức độ răn đe rất cao.

1. Hoạt động báo chí không có giấy phép bị phạt bao nhiêu tiền?

Căn cứ quy định tại khoản 5 Điều 11 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, hành vi hoạt động báo chí in, hoạt động báo chí điện tử, hoạt động phát thanh, hoạt động truyền hình mà không có giấy phép hoạt động báo chí theo quy định sẽ bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng.

Đây là mức phạt áp dụng đối với chủ thể là tổ chức vi phạm. Đối với cá nhân thực hiện cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức (theo nguyên tắc chung của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính). Như vậy, khung phạt tiền cụ thể được xác định như sau:

• Đối với tổ chức: Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng.
• Đối với cá nhân: Phạt tiền từ 150.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

Để dễ hình dung, hãy xem xét một tình huống giả định: Một công ty công nghệ tại Hà Nội tự ý thiết lập một trang thông tin điện tử, tự sản xuất tin bài, cử nhân sự đi phỏng vấn và hoạt động như một tờ báo điện tử thực thụ mà không hề đăng ký hay được Bộ Thông tin và Truyền thông cấp giấy phép hoạt động báo chí theo quy định của Luật Báo chí 2025. Khi bị cơ quan chức năng phát hiện, công ty này sẽ phải đối mặt với mức phạt trung bình là 350.000.000 đồng (nếu không có tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ), một con số đủ sức làm rung chuyển tài chính của bất kỳ doanh nghiệp tầm trung nào.

2. Các biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm khắc đi kèm

Không chỉ dừng lại ở việc phạt tiền, để triệt tiêu hoàn toàn nguồn gốc và sản phẩm của hành vi vi phạm, khoản 6 Điều 11 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả cực kỳ nghiêm khắc, được thiết kế riêng cho từng loại hình báo chí vi phạm.

2.1. Đối với báo chí điện tử: Buộc thu hồi tên miền

Theo quy định tại điểm c khoản 6 Điều 11 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, đối với hành vi hoạt động báo chí điện tử không có giấy phép, người vi phạm sẽ bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là: Buộc thu hồi tên miền.

Tên miền chính là "bộ mặt", là địa chỉ tiếp cận độc giả của một trang báo điện tử. Việc buộc thu hồi tên miền đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ thống website vi phạm sẽ bị xóa sổ hoàn toàn trên không gian mạng, ngăn chặn triệt để việc tiếp tục phát tán thông tin không chính thống.

2.2. Đối với báo in, tạp chí in: Buộc tiêu hủy sản phẩm

Đối với loại hình báo chí truyền thống, điểm d khoản 6 Điều 11 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí quy định biện pháp: Buộc tiêu hủy báo in, tạp chí in đối với hành vi vi phạm hoạt động báo chí không phép.

Toàn bộ số lượng ấn phẩm, báo, tạp chí đã được in ấn nhưng chưa kịp phát hành hoặc đang phát hành trên thị trường đều sẽ bị tịch thu và tiêu hủy hoàn toàn. Điều này gây ra tổn thất kinh tế kép cho chủ thể vi phạm, khi họ vừa phải nộp phạt hành chính, vừa mất toàn bộ chi phí in ấn, giấy mực và vận hành trước đó.

3. Thời hiệu xử phạt hành vi hoạt động báo chí không phép là bao lâu?

Một câu hỏi pháp lý quan trọng thường được đặt ra là: Nếu một tổ chức đã từng hoạt động báo chí không phép nhưng sau đó dừng lại, thì sau bao lâu họ sẽ không còn bị xử phạt hành chính? Câu trả lời nằm ở quy định về thời hiệu xử phạt.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí là 02 năm.

Tuy nhiên, cách tính thời điểm bắt đầu thời hiệu 02 năm này lại có sự khác biệt quan trọng tùy thuộc vào tính chất của hành vi vi phạm:

• Đối với hành vi vi phạm đã kết thúc: Thời hiệu được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm (theo điểm a khoản 2 Điều 4 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí). Ví dụ, một tổ chức tự ý xuất bản một số báo in không phép và việc in ấn, phát hành đã hoàn thành và dừng lại hoàn toàn, thời hiệu 02 năm sẽ bắt đầu tính từ ngày hoàn thành việc xuất bản đó.
• Đối với hành vi vi phạm đang thực hiện: Thời hiệu được tính từ thời điểm người có thẩm quyền thi hành công vụ phát hiện hành vi vi phạm (theo điểm b khoản 2 Điều 4 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí). Hoạt động báo chí không phép (đặc biệt là báo chí điện tử liên tục cập nhật tin bài) thường được coi là hành vi vi phạm đang diễn ra liên tục. Do đó, chừng nào trang báo không phép đó vẫn hoạt động và trực tiếp xâm hại đến trật tự quản lý nhà nước, thì thời hiệu xử phạt vẫn chưa bắt đầu chạy, và cơ quan chức năng có thể xử phạt bất kỳ lúc nào khi phát hiện.

4. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp áp dụng xử lý vi phạm

Theo quy định tại khoản 1 Điều 39 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí, văn bản này chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 26/9/2026. Để đảm bảo tính liên tục và công bằng trong việc áp dụng pháp luật, Điều 40 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp như sau:

• Hành vi xảy ra và kết thúc trước ngày 26/9/2026: Nếu hành vi vi phạm xảy ra và đã kết thúc hoàn toàn trước thời điểm quy định mới có hiệu lực nhưng sau đó mới bị phát hiện hoặc đang trong quá trình xem xét, giải quyết, thì sẽ áp dụng các quy định xử phạt vi phạm hành chính có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi (chẳng hạn như Nghị định 119/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản) để xử lý (theo khoản 1 Điều 40 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí).
• Hành vi xảy ra trước nhưng vẫn đang diễn ra sau ngày 26/9/2026: Đối với hành vi vi phạm xảy ra trước thời điểm văn bản mới có hiệu lực nhưng vẫn tiếp tục kéo dài và đang diễn ra khi quy định mới đã có hiệu lực, cơ quan chức năng sẽ áp dụng trực tiếp các chế tài nghiêm khắc của Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí để xử lý (theo khoản 2 Điều 40 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí).

Quy định chuyển tiếp này đòi hỏi các đơn vị đang có các hoạt động thông tin mang tính chất báo chí nhưng chưa được cấp phép phải lập tức rà soát, tạm dừng hoạt động hoặc nhanh chóng thực hiện các thủ tục xin cấp phép theo đúng quy định pháp luật trước khi các chế tài mới, nặng nề hơn của Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí được áp dụng.

Tóm lại, việc thiết lập và vận hành một cơ quan báo chí không có giấy phép là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, phải chịu mức phạt tiền rất cao cùng các biện pháp khắc phục hậu quả mang tính triệt tiêu như thu hồi tên miền hay tiêu hủy ấn phẩm. Các tổ chức, doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức pháp lý, phân biệt rõ ràng giữa hoạt động trang thông tin điện tử tổng hợp, mạng xã hội với hoạt động báo chí thực thụ để tránh những rủi ro pháp lý đáng tiếc.