Trong bối cảnh các dịch vụ "làm bằng lái xe nhanh", "bằng lái xe không cần thi" đang tràn lan trên mạng xã hội, không ít người dân đã nhẹ dạ cả tin hoặc cố tình vi phạm để sở hữu một tấm bằng giả. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho hành vi này không hề rẻ. Theo quy định mới nhất áp dụng từ năm 2022, mức phạt tiền đã tăng vọt, đi kèm với đó là những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng về hình sự.

Thế nào là bằng lái xe giả theo quy định pháp luật?

Bằng lái xe (hay còn gọi là Giấy phép lái xe - GPLX) là chứng chỉ hành nghề bắt buộc đối với người điều khiển phương tiện cơ giới. Theo quy định tại Thông tư 12/2017/TT-BGTVT, một tấm bằng lái xe được coi là hợp lệ khi và chỉ khi được cấp bởi các cơ quan có thẩm quyền sau:

• Tổng cục Đường bộ Việt Nam: Cấp và quản lý GPLX trong phạm vi cả nước.
• Sở Giao thông Vận tải: Cấp và quản lý GPLX trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Mọi loại giấy tờ có hình thức giống GPLX nhưng không do các cơ quan này cấp thông qua quá trình đào tạo, sát hạch nghiêm ngặt đều bị coi là bằng lái xe giả. Việc sử dụng loại giấy tờ này khi tham gia giao thông sẽ bị xử lý về lỗi "Sử dụng Giấy phép lái xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp".

Mức phạt tiền 'nặng tay' theo Nghị định 123/2021/NĐ-CP

Kể từ ngày 01/01/2022, Nghị định 123/2021/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, sửa đổi bổ sung cho Nghị định 100/2019/NĐ-CP, đã tăng mức xử phạt đối với hành vi sử dụng bằng giả lên rất cao nhằm tăng tính răn đe:

Ngoài việc bị phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu Giấy phép lái xe giả theo quy định tại điểm a khoản 10 Điều 21 Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

Hệ lụy 'cấm vận' 05 năm và trách nhiệm hình sự

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần nộp phạt là xong, nhưng thực tế hậu quả còn kéo dài hơn thế. Theo quy định tại khoản 14 Điều 33 Thông tư 12/2017/TT-BGTVT (được sửa đổi bởi Thông tư 38/2019/TT-BGTVT):

"Người tẩy xóa, làm sai lệch các thông tin trên giấy phép lái xe; sử dụng giấy phép lái xe đã khai báo mất để điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ; có hành vi gian dối khác để được đổi, cấp lại, cấp mới giấy phép lái xe... thì không được cấp giấy phép lái xe trong thời hạn 05 năm, kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm."

Điều này đồng nghĩa với việc bạn sẽ không thể thi lấy bằng lái thật trong suốt 5 năm, gây ảnh hưởng cực lớn đến công việc và cuộc sống.

Nghiêm trọng hơn, hành vi mua bán, sử dụng bằng lái xe giả có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức" theo quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017). Tùy vào tính chất, mức độ vi phạm, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm.

Bí kíp nhận biết bằng lái xe thật - giả nhanh chóng

Để tự bảo vệ mình và kiểm tra tính xác thực của bằng lái, bạn có thể áp dụng 3 phương pháp sau:

1. Kiểm tra bằng mắt thường (Dành cho bằng PET)

• Màu sắc: Bằng thật có màu vàng rơm, hoa văn sắc nét. Bằng giả thường có màu vàng sẫm hoặc nhạt hơn, hoa văn nhòe.
• Tem chống giả: Ở góc dưới bên phải ảnh có tem tròn. Khi nhìn nghiêng, bằng thật sẽ thấy chữ "Đường bộ Việt Nam" lấp lánh.
• Số seri: Số thứ 4 và thứ 5 của số GPLX thường trùng với 2 số cuối của năm trúng tuyển.

2. Tra cứu qua tin nhắn SMS

Soạn tin theo cú pháp: TC [dấu cách] [Số GPLX] [Số Seri] gửi đến 0936 081 778 hoặc 0936 083 578. Hệ thống sẽ trả về thông tin chi tiết nếu là bằng thật.

3. Tra cứu trực tuyến tại Website chính thức

Đây là cách chính xác nhất. Bạn truy cập vào địa chỉ: https://gplx.gov.vn/. Nhập số GPLX, loại GPLX và ngày sinh để đối soát dữ liệu từ Tổng cục Đường bộ Việt Nam.

Lời khuyên pháp lý: Đừng vì cái lợi trước mắt mà đánh đổi bằng sự an toàn của bản thân và những người xung quanh. Hãy tham gia đào tạo và sát hạch nghiêm túc để có được tấm bằng lái xe hợp pháp và kiến thức giao thông vững vàng.