Lỗi "xe không chính chủ" và những hiểu lầm thường gặp

Trong thực tế, khái niệm "xe không chính chủ" thường bị hiểu nhầm là việc mượn xe của người thân, bạn bè để lưu thông. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật, lỗi này thực chất là hành vi không làm thủ tục đăng ký sang tên xe để chuyển tên chủ xe trong Giấy đăng ký xe sang tên mình khi mua, được cho, tặng, thừa kế.

Theo khoản 4 Điều 6 Thông tư 58/2020/TT-BCA, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày làm giấy tờ chuyển quyền sở hữu xe, tổ chức, cá nhân mua, được điều chuyển, cho, tặng, được phân bổ, thừa kế xe phải đến cơ quan đăng ký xe làm thủ tục cấp đăng ký, biển số.

Nếu vi phạm, mức xử phạt theo Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP là rất đáng kể:

• Đối với xe mô tô, xe gắn máy: Phạt tiền từ 400.000 - 600.000 đồng với cá nhân; từ 800.000 - 1.200.000 đồng với tổ chức.
• Đối với xe ô tô: Phạt tiền từ 2.000.000 - 4.000.000 đồng với cá nhân; từ 4.000.000 - 8.000.000 đồng với tổ chức.

Đáng chú ý, việc xử phạt lỗi này không diễn ra tràn lan khi CSGT dừng xe kiểm tra hành chính thông thường. Căn cứ quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP, lỗi không sang tên chỉ bị phát hiện và xử lý thông qua công tác điều tra, giải quyết vụ tai nạn giao thông hoặc qua công tác đăng ký xe.

"Cửa hẹp" cho xe không giấy tờ: Tại sao phải làm ngay trước 31/12/2021?

Điểm đột phá của Thông tư 58/2020/TT-BCA chính là việc tạo điều kiện cho những chiếc xe đã qua nhiều đời chủ, bị thất lạc giấy tờ mua bán hoặc không tìm được chủ cũ được sang tên chính chủ.

Tuy nhiên, "đặc ân" này không kéo dài mãi mãi. Theo quy định tại Điều 26 của Thông tư này, việc giải quyết đăng ký sang tên đối với xe đã chuyển quyền sở hữu qua nhiều người nhưng thiếu giấy tờ mua bán chỉ được thực hiện đến hết ngày 31/12/2021. Kể từ ngày 01/01/2022, nếu không có giấy tờ chuyển quyền sở hữu hợp lệ của chủ cũ và người bán cuối cùng, cơ quan đăng ký xe sẽ không tiếp nhận giải quyết.

Điều này đồng nghĩa với việc, nếu bạn đang sử dụng một chiếc xe "mua tay" từ lâu mà không có hợp đồng công chứng, bạn chỉ còn vài tháng để hợp thức hóa. Sau thời hạn này, chiếc xe của bạn có nguy cơ trở thành tài sản "vô chủ" về mặt pháp lý, gây khó khăn cực lấn khi muốn bán lại, cầm cố hoặc khi xảy ra tranh chấp, tai nạn.

Hướng dẫn chi tiết thủ tục sang tên xe qua nhiều đời chủ

Theo Điều 19 Thông tư 58/2020/TT-BCA, quy trình thực hiện được đơn giản hóa tối đa như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký xe

Người đang sử dụng xe trực tiếp đến Công an cấp huyện (đối với xe máy) hoặc Phòng Cảnh sát giao thông (đối với ô tô) nơi cấp Giấy đăng ký xe để làm thủ tục. Bạn cần chuẩn bị:

• Giấy khai đăng ký xe (theo mẫu số 01 ban hành kèm theo Thông tư 58).
• Chứng từ lệ phí trước bạ theo quy định.
• Giấy chứng nhận đăng ký xe, biển số xe.
• Giấy tờ chuyển quyền sở hữu của chủ xe và người bán cuối cùng (nếu có).

Bước 2: Cam kết và xác minh

Trường hợp không có giấy tờ mua bán, người dùng xe phải viết bản cam kết về nguồn gốc xuất xứ của xe, quá trình mua bán và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung cam kết. Cơ quan Công an sẽ cấp giấy hẹn có giá trị sử dụng xe trong 30 ngày.

Bước 3: Thông báo và niêm yết công khai

Cơ quan đăng ký xe sẽ gửi thông báo cho người đứng tên trong đăng ký xe, niêm yết công khai tại trụ sở và tra cứu trên tàng thư xe mất cắp, dữ liệu đăng ký xe. Đây là bước quan trọng để đảm bảo chiếc xe không phải là tang vật của các vụ án hình sự.

Bước 4: Cấp đăng ký xe mới

Sau 30 ngày niêm yết, nếu không có tranh chấp hoặc khiếu kiện, cơ quan Công an sẽ giải quyết đăng ký, cấp biển số cho người đang sử dụng xe.

Trích dẫn Điều 19 Thông tư 58/2020/TT-BCA:
"Người đang sử dụng xe đến cơ quan quản lý hồ sơ đăng ký xe để làm thủ tục sang tên, xuất trình giấy tờ theo quy định tại Điều 9 Thông tư này, ghi rõ quá trình mua bán, giao nhận xe hợp pháp, cam kết về nguồn gốc xuất xứ của xe và nộp giấy tờ sau: a) Giấy chứng nhận đăng ký, biển số xe theo quy định tại khoản 3 Điều 6 Thông tư này; b) Giấy tờ chuyển quyền sở hữu xe của người đứng tên trong giấy đăng ký xe và giấy tờ chuyển quyền sở hữu xe của người bán cuối cùng (nếu có)."

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Đừng để đến "phút 89" mới đi làm thủ tục. Việc sang tên xe không chỉ giúp bạn tránh được những khoản phạt không đáng có mà còn là cách tốt nhất để bảo vệ tài sản của mình. Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp vào tháng 9/2021, người dân nên chủ động liên hệ với cơ quan đăng ký xe để nắm bắt lịch làm việc và thực hiện các biện pháp phòng dịch khi đến làm thủ tục.

Hãy nhớ rằng, sau ngày 31/12/2021, mọi việc sẽ trở nên khó khăn hơn gấp bội. Một chiếc xe chính chủ sẽ mang lại sự an tâm tuyệt đối cho bạn trên mọi nẻo đường.