Trong xu thế hội nhập, việc lao động nữ Việt Nam đi làm việc, học tập hoặc theo chồng sinh sống tại nước ngoài nhưng vẫn duy trì tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện hoặc bắt buộc tại quê nhà không còn là chuyện hiếm. Một trong những câu hỏi lớn nhất mà các bà mẹ quan tâm chính là: Sinh con ở nước ngoài có được hưởng chế độ thai sản ở Việt Nam hay không?

Dựa trên quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, câu trả lời là hoàn toàn CÓ. Pháp luật hiện hành không phân biệt địa điểm sinh con, chỉ cần người lao động đáp ứng đủ các điều kiện về thời gian tham gia bảo hiểm.

1. Điều kiện "vàng" để hưởng chế độ thai sản khi sinh con ở nước ngoài

Căn cứ theo quy định tại Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ sinh con phải đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH như sau:

"2. Người lao động quy định tại các điểm b, c và d khoản 1 Điều này phải đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi."

Như vậy, mấu chốt không nằm ở việc bạn sinh con tại bệnh viện nào ở nước ngoài, mà nằm ở quá trình đóng BHXH của bạn tại Việt Nam trước đó. Cụ thể:

• Trường hợp thông thường: Phải đóng BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh.
• Trường hợp đặc biệt: Nếu khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh (với điều kiện đã có tổng thời gian tham gia BHXH từ đủ 12 tháng trở lên).

Lưu ý quan trọng: Ngay cả khi bạn đã nghỉ việc trước thời điểm sinh con, nếu vẫn đảm bảo đủ thời gian đóng BHXH nêu trên, bạn vẫn được cơ quan BHXH chi trả chế độ trực tiếp.

2. Quyền lợi tài chính: Lao động nữ nhận được bao nhiêu tiền?

Tại thời điểm tháng 09/2019, mức hưởng chế độ thai sản được tính toán dựa trên mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng. Người lao động sẽ nhận được các khoản sau:

Trợ cấp một lần khi sinh con (Tiền tã lót)

Theo Điều 38 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ sinh con được trợ cấp một lần cho mỗi con bằng 02 lần mức lương cơ sở tại tháng sinh con.

Mức trợ cấp = 2 x 1.490.000 = 2.980.000 đồng/con.

Tiền chế độ thai sản hàng tháng

Theo Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, lao động nữ được nghỉ thai sản 06 tháng. Mức hưởng mỗi tháng bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 06 tháng trước khi nghỉ việc hưởng chế độ thai sản.

Ví dụ: Nếu mức lương bình quân đóng BHXH của bạn là 5.000.000 đồng, tổng số tiền thai sản 6 tháng bạn nhận được sẽ là 30.000.000 đồng.

3. Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe sau sinh

Sau khi hết thời gian nghỉ thai sản 06 tháng, trong vòng 30 ngày đầu làm việc mà sức khỏe chưa phục hồi, lao động nữ được nghỉ dưỡng sức từ 05 đến 10 ngày theo quy định tại Điều 41 Luật Bảo hiểm xã hội 2014.

Mức hưởng mỗi ngày bằng 30% mức lương cơ sở. Với mức lương cơ sở năm 2019, số tiền nhận được là: 30% x 1.490.000 = 447.000 đồng/ngày.

4. Thủ tục và hồ sơ cần thiết khi sinh con ở nước ngoài

Đây là phần quan trọng nhất đối với các mẹ sinh con tại nước ngoài. Để được giải quyết chế độ, bạn cần chuẩn bị:

1. Bản sao giấy khai sinh hoặc bản sao giấy chứng sinh của con do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp.
2. Bản dịch thuật công chứng tiếng Việt của các giấy tờ nêu trên (đây là yêu cầu bắt buộc để cơ quan BHXH Việt Nam đối chiếu).
3. Sổ Bảo hiểm xã hội.

Người lao động nộp hồ sơ cho đơn vị sử dụng lao động (nếu đang làm việc) hoặc nộp trực tiếp cho cơ quan BHXH quận/huyện nơi cư trú (nếu đã nghỉ việc) trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.

Kết luận: Việc sinh con ở nước ngoài không làm mất đi quyền lợi chính đáng của người lao động Việt Nam. Chỉ cần nắm vững quy định về thời gian đóng bảo hiểm và chuẩn bị hồ sơ dịch thuật chuẩn xác, các bà mẹ hoàn toàn có thể yên tâm chăm sóc con nhỏ và nhận đầy đủ các khoản trợ cấp từ quỹ BHXH.