Trong bối cảnh nền kinh tế hiện đại, điểm tín dụng được ví như "tấm thẻ thông hành" quan trọng đối với mỗi cá nhân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, chỉ cần một chút sơ suất trong việc quản lý tài chính, bạn có thể rơi vào danh sách nợ xấu của Trung tâm Thông tin tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC). Câu hỏi đặt ra là: Nợ xấu CIC bao lâu thì được xóa và quy trình thực hiện như thế nào?

Nợ xấu gây ra nhiều khó khăn khi muốn tiếp cận nguồn vốn ngân hàng (ảnh minh họa)

Nợ xấu là gì và được phân loại như thế nào?

Nợ xấu không đơn thuần là việc chậm trả nợ, mà là một chỉ số phản ánh rủi ro tín dụng của khách hàng. Theo quy định tại Thông tư 31/2024/TT-NHNN, các khoản nợ được chia thành 05 nhóm dựa trên mức độ rủi ro.

Cụ thể, tại Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN, nợ được phân loại từ Nhóm 1 (Nợ tiêu chuẩn) đến Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn). Định nghĩa về nợ xấu được làm rõ tại khoản 5 Điều 3 Thông tư 31/2024/TT-NHNN:

5. Nợ xấu (NPL) là nợ xấu đang hạch toán trong bảng cân đối kế toán (nợ xấu nội bảng), gồm nợ thuộc các nhóm 3, 4 và 5.

Như vậy, nếu khoản vay của bạn rơi vào nhóm 3, 4 hoặc 5, thông tin này sẽ ngay lập tức được cập nhật lên hệ thống CIC và trở thành rào cản lớn cho các giao dịch tài chính trong tương lai.

Thời gian lưu giữ lịch sử nợ xấu trên hệ thống CIC

Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần trả hết nợ là lịch sử nợ xấu sẽ biến mất ngay lập tức. Thực tế, pháp luật quy định một khoảng thời gian nhất định để thử thách uy tín của khách hàng. Căn cứ theo khoản 1 Điều 13 Thông tư 15/2023/TT-NHNN:

1. Thông tin tiêu cực về khách hàng vay chỉ được cung cấp trong thời gian tối đa 05 năm, kể từ ngày kết thúc thông tin tiêu cực đó, trừ trường hợp phục vụ yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật.

Điều này có nghĩa là, kể từ thời điểm bạn tất toán toàn bộ gốc và lãi, bạn vẫn phải chờ tối đa 05 năm để lịch sử nợ xấu hoàn toàn được xóa bỏ khỏi hệ thống cung cấp thông tin của CIC.

Trường hợp đặc biệt: Xóa nợ xấu ngay lập tức

Một tin vui cho những khách hàng có khoản nợ nhỏ là chính sách linh hoạt của CIC. Đối với các khoản nợ xấu có dư nợ dưới 10 triệu đồng, CIC sẽ ngừng cung cấp thông tin tiêu cực ngay sau khi khách hàng hoàn thành nghĩa vụ trả nợ và tổ chức tín dụng báo cáo cập nhật. Đây là cơ hội để những người lỡ quên thanh toán các khoản vay tiêu dùng nhỏ hoặc thẻ tín dụng có thể sớm quay lại thị trường tài chính.

Quy trình khiếu nại khi có sai sót thông tin tín dụng

Nếu bạn phát hiện thông tin nợ xấu trên CIC là không chính xác (do lỗi hệ thống hoặc nhầm lẫn từ phía ngân hàng), bạn có quyền gửi yêu cầu khiếu nại. Quy trình xử lý được thực hiện như sau:

• Nơi tiếp nhận: Trực tiếp tại CIC hoặc tổ chức tín dụng nơi phát sinh khoản vay.
• Thời gian giải quyết: Trong vòng 05 ngày làm việc để tiếp nhận và 10 ngày làm việc để xác minh, điều chỉnh dữ liệu.
• Kết quả: Nếu thông tin sai sót gây bất lợi, CIC bắt buộc phải đính chính và thông báo cho khách hàng trong vòng 02 ngày làm việc kể từ khi có kết quả.

Lời khuyên từ chuyên gia: Để tránh rơi vào nợ xấu, hãy luôn lập kế hoạch trả nợ rõ ràng và kiểm tra tình trạng tín dụng cá nhân định kỳ trên ứng dụng hoặc website của CIC. Việc chủ động tất toán sớm không chỉ giúp bạn tránh được các khoản phạt mà còn xây dựng một hồ sơ tín dụng "sạch", tạo điều kiện thuận lợi cho các dự định lớn trong tương lai.