Trong quá trình tố tụng hình sự, việc bị tạm giam không chỉ gây áp lực về tâm lý mà còn ảnh hưởng lớn đến cuộc sống và công việc của bị can, bị cáo. Chính vì vậy, "tại ngoại" luôn là vấn đề được quan tâm hàng đầu. Tuy nhiên, pháp luật quy định rất chặt chẽ về các trường hợp được thay thế biện pháp tạm giam bằng việc đặt tiền bảo đảm.

Tại ngoại là gì? Những ai được áp dụng biện pháp này?

Thực tế, thuật ngữ "tại ngoại" không được định nghĩa trực tiếp trong văn bản luật mà là cách gọi phổ biến để chỉ việc bị can, bị cáo không bị tạm giam. Theo quy định tại khoản 4 Điều 119 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, các đối tượng như phụ nữ có thai, người già yếu hoặc bị bệnh nặng có nơi cư trú rõ ràng thường được ưu tiên áp dụng các biện pháp ngăn chặn khác thay cho tạm giam.

Bên cạnh đó, pháp luật còn cho phép áp dụng biện pháp Bảo lĩnh theo Điều 121 hoặc Đặt tiền để bảo đảm theo Điều 122 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 để bị can được tại ngoại.

Mức tiền đặt bảo đảm để tại ngoại: Thấp nhất là bao nhiêu?

Mức tiền cụ thể không được ấn định cứng nhắc mà phụ thuộc vào tính chất, mức độ nguy hiểm của tội phạm. Căn cứ Điều 4 Thông tư liên tịch 06/2018/TTLT-BCA-BQP-BTC-VKSNDTC-TANDTC, mức tiền đặt bảo đảm được quy định như sau:

• Tội phạm ít nghiêm trọng: Không dưới 30 triệu đồng.
• Tội phạm nghiêm trọng: Không dưới 100 triệu đồng.
• Tội phạm rất nghiêm trọng: Không dưới 200 triệu đồng.
• Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: Không dưới 300 triệu đồng.

Đáng chú ý, một số đối tượng ưu tiên như thương binh, người dưới 18 tuổi hoặc người có nhược điểm về tâm thần có thể được xem xét giảm mức tiền đặt bảo đảm nhưng không dưới 1/2 mức quy định nêu trên.

Thủ tục đề nghị đặt tiền xin tại ngoại chi tiết nhất

Để được xem xét tại ngoại, bị can hoặc người thân thích phải có đơn đề nghị bằng văn bản gửi đến cơ quan đang thụ lý vụ án. Quy trình này được thực hiện theo các bước:

1. Soạn đơn đề nghị: Nêu rõ lý do và cam đoan thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ khi được tại ngoại.
2. Gửi đơn: Bị can đang bị tạm giam gửi đơn qua cơ sở giam giữ; người thân gửi trực tiếp cho Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc Tòa án.
3. Xem xét và quyết định: Trong thời hạn quy định, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ ra quyết định chấp nhận hoặc từ chối yêu cầu.

"Việc đặt tiền để bảo đảm là một biện pháp nhân văn, giúp bị can có điều kiện chuẩn bị tốt nhất cho việc bào chữa, đồng thời vẫn đảm bảo sự có mặt của họ theo yêu cầu của cơ quan tố tụng."

Nếu bạn hoặc người thân đang vướng vào các vấn đề pháp lý hình sự, việc nắm vững các quy định về tại ngoại là vô cùng cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.