Cảm giác sở hữu một chiếc xe máy mới luôn đi kèm với sự phấn khởi, nhưng cũng không ít lo lắng khi xe chưa có biển số chính thức. Liệu có được phép chạy xe từ cửa hàng về nhà hay đi đăng ký mà không bị xử phạt? Câu trả lời nằm ở tấm biển số tạm thời – một thủ tục pháp lý quan trọng nhưng không phải ai cũng nắm rõ.

Biển số tạm thời xe máy là gì và tại sao cần phải có?

Mặc dù các văn bản luật không đưa ra một định nghĩa mang tính học thuật, nhưng có thể hiểu đơn giản biển số tạm thời là loại biển số được cơ quan Công an cấp cho phương tiện trong thời gian chờ làm thủ tục đăng ký chính thức hoặc di chuyển trong các trường hợp đặc biệt. Đây là căn cứ pháp lý để phương tiện được phép lưu thông trên đường giao thông công cộng mà không vi phạm quy định về đăng ký xe.

Những trường hợp nào được phép đăng ký biển số tạm thời?

Theo quy định tại Điều 19 Thông tư 24/2023/TT-BCA, các trường hợp xe máy được đăng ký tạm thời bao gồm:

"1. Xe xuất khẩu, nhập khẩu hoặc sản xuất lắp ráp, lưu hành từ nhà máy đến kho cảng hoặc từ kho cảng, nhà máy, đại lý bán xe đến nơi đăng ký xe hoặc về các đại lý, kho lưu trữ khác.
2. Xe đăng ký ở nước ngoài được cơ quan thẩm quyền cho phép... vào Việt Nam quá cảnh, tạm nhập, tái xuất có thời hạn để tham gia dự hội nghị, hội chợ, triển lãm, thể dục, thể thao, du lịch...
3. Xe tạm nhập, tái xuất hoặc xe sản xuất, lắp ráp tại Việt Nam chạy thử nghiệm trên đường giao thông công cộng.
4. Xe phục vụ hội nghị do Đảng, Nhà nước tổ chức."

Như vậy, phổ biến nhất đối với người dân là trường hợp xe mới mua từ đại lý cần di chuyển đến nơi đăng ký xe hoặc di chuyển giữa các kho bãi.

Hướng dẫn thủ tục đăng ký biển số tạm thời nhanh chóng

Hiện nay, việc đăng ký biển số tạm thời đã được đơn giản hóa thông qua cổng dịch vụ công trực tuyến, giúp chủ xe tiết kiệm thời gian và công sức.

Trường hợp thực hiện trực tuyến toàn trình

Áp dụng cho xe sản xuất, lắp ráp trong nước di chuyển từ nhà máy đến kho cảng hoặc đại lý. Chủ xe thực hiện các bước sau:

• Bước 1: Đăng nhập Cổng dịch vụ công, kê khai giấy khai đăng ký xe tạm thời và đính kèm bản quét (scan) hóa đơn bán hàng hoặc phiếu xuất kho.
• Bước 2: Cơ quan đăng ký xe kiểm tra hồ sơ, nếu hợp lệ sẽ gửi thông báo nộp lệ phí.
• Bước 3: Sau khi nộp lệ phí thành công, chủ xe nhận kết quả điện tử và tự in chứng nhận đăng ký xe tạm thời.

Trường hợp thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến một phần

Đối với các trường hợp khác quy định tại Điều 20 Thông tư 24/2023/TT-BCA, chủ xe kê khai trên cổng dịch vụ công, sau đó mang hồ sơ giấy tờ đến cơ quan đăng ký xe gần nhất để được cấp biển số tạm thời (bằng giấy) và chứng nhận đăng ký xe tạm thời.

Thời hạn và phạm vi lưu thông của biển số tạm thời

Cần lưu ý rằng biển số tạm thời không có giá trị vĩnh viễn. Theo Điều 22 Thông tư 24/2023/TT-BCA, chứng nhận đăng ký xe tạm thời có thời hạn tối đa 15 ngày và được gia hạn một lần duy nhất thêm không quá 15 ngày. Ngoài ra, xe chỉ được phép di chuyển theo đúng tuyến đường và phạm vi ghi trong giấy phép.

Mức phạt khi lưu thông xe không biển số hoặc biển số tạm hết hạn

Việc chủ quan điều khiển xe mới mua ra đường mà không có biển số tạm thời hoặc để biển số tạm hết hạn có thể dẫn đến những mức phạt rất nặng. Cụ thể:

• Lỗi không có giấy đăng ký xe: Phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng theo quy định tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 123/2021/NĐ-CP).
• Lỗi xe không gắn biển số: Phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng.
• Lỗi sử dụng biển số tạm hết hạn: Đối với cá nhân có thể bị phạt từ 14.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng theo khoản 10 Điều 30 Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có, ngay khi mua xe, chủ phương tiện nên yêu cầu đại lý hỗ trợ hoặc tự mình thực hiện thủ tục đăng ký tạm thời trước khi đưa xe ra lưu thông trên đường phố.