Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh tiến trình chuyển đổi số quốc gia, việc ra đời của ứng dụng VNeID được xem là một bước ngoặt quan trọng. Đặc biệt, kể từ khi Nghị định 59/2022/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, người dân đã bắt đầu có thể sử dụng các tiện ích số hóa để thay thế cho các loại giấy tờ vật lý truyền thống như Giấy phép lái xe (GPLX) hay thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT).

VNeID là gì và vai trò trong hệ sinh thái định danh điện tử?

Theo quy định tại khoản 12 Điều 3 Nghị định 59/2022/NĐ-CP, khái niệm về ứng dụng này được làm rõ như sau:

VNelD là ứng dụng trên thiết bị số do Bộ Công an tạo lập, phát triển để phục vụ hoạt động định danh điện tử và xác thực điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ hành chính công và các giao dịch khác trên môi trường điện tử; phát triển các tiện ích để phục vụ cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Về bản chất, VNeID không chỉ đơn thuần là một ứng dụng di động mà là một phần của hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia. Tài khoản VNeID sử dụng chính số định danh cá nhân (số Căn cước công dân gắn chip) làm tên đăng nhập, kết hợp với số điện thoại chính chủ để đảm bảo tính bảo mật và duy nhất.

Điều kiện để VNeID có thể thay thế GPLX và thẻ BHYT

Một trong những thắc mắc lớn nhất của người dân vào thời điểm cuối năm 2022 là liệu có thể bỏ hoàn toàn giấy tờ giấy khi ra đường hay không. Câu trả lời nằm ở việc phân loại mức độ tài khoản định danh.

Căn cứ theo Điều 13 Nghị định 59/2022/NĐ-CP, giá trị sử dụng của tài khoản định danh điện tử được quy định như sau:

• Tài khoản mức 1: Chỉ có giá trị chứng minh thông tin cơ bản trong các giao dịch yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân đơn giản.
• Tài khoản mức 2: Đây là mức độ cao nhất, có giá trị tương đương với việc xuất trình thẻ Căn cước công dân vật lý. Đặc biệt, tài khoản mức 2 cho phép tích hợp và hiển thị thông tin của các loại giấy tờ như GPLX, thẻ BHYT, đăng ký xe...

Như vậy, người dân hoàn toàn có thể sử dụng VNeID thay thế GPLX và thẻ BHYT với điều kiện duy nhất là phải sở hữu tài khoản định danh điện tử mức 2 và đã thực hiện đồng bộ thành công các giấy tờ này lên hệ thống.

Hướng dẫn quy trình đăng ký tài khoản mức 2 để tích hợp giấy tờ

Khác với tài khoản mức 1 có thể tự đăng ký tại nhà, tài khoản mức 2 yêu cầu sự xác thực trực tiếp từ cơ quan chức năng để đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của dữ liệu sinh trắc học. Theo Điều 14 Nghị định 59/2022/NĐ-CP, quy trình thực hiện như sau:

Bước 1: Chuẩn bị giấy tờ

Công dân cần mang theo thẻ CCCD gắn chip và các giấy tờ muốn tích hợp (bản gốc) như Giấy phép lái xe, thẻ Bảo hiểm y tế, Giấy đăng ký xe... đến cơ quan Công an.

Bước 2: Thực hiện tại cơ quan Công an

Cán bộ tiếp nhận sẽ tiến hành thu nhận vân tay, chụp ảnh chân dung để đối soát với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sau đó, các thông tin về số điện thoại, email và các loại giấy tờ bổ sung sẽ được nhập vào hệ thống.

Bước 3: Kích hoạt tài khoản

Sau khi hồ sơ được phê duyệt, người dân sẽ nhận được tin nhắn SMS thông báo. Lúc này, bạn chỉ cần đăng nhập vào ứng dụng VNeID và thực hiện các bước kích hoạt theo hướng dẫn để bắt đầu sử dụng các tính năng số hóa.

Tầm nhìn chiến lược theo Đề án 06 của Chính phủ

Việc thay thế GPLX hay BHYT chỉ là bước khởi đầu. Tại Quyết định 06/QĐ-TTg (thường gọi là Đề án 06), Thủ tướng Chính phủ đã đặt ra lộ trình đầy tham vọng:

• Giai đoạn 2023 - 2025: VNeID sẽ mở rộng sang các dịch vụ thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và ký số hợp đồng điện tử.
• Giai đoạn 2025 - 2030: Hoàn thiện hệ sinh thái số, nơi mọi giao dịch của công dân đều có thể thực hiện thông qua định danh điện tử, loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào giấy tờ vật lý trong các giao dịch hành chính và dân sự.

Việc chủ động đăng ký và sử dụng VNeID ngay từ hôm nay không chỉ giúp người dân tiết kiệm thời gian, công sức mà còn góp phần xây dựng một xã hội số minh bạch, hiện đại và an toàn.