Từ ngày 01/7/2025, hệ thống chính sách bảo hiểm xã hội tại Việt Nam sẽ bước sang một giai đoạn mới với việc áp dụng Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Một trong những nội dung được người lao động quan tâm nhất chính là cách xác định thời gian hưởng chế độ ốm đau. Để cụ thể hóa các quy định này, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư 12/2025/TT-BNV, đưa ra những hướng dẫn chi tiết về việc tính toán thời gian nghỉ việc hưởng trợ cấp.

Quy định mới về thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau trong năm

Theo hướng dẫn tại Điều 4 Thông tư 12/2025/TT-BNV, thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau trong một năm được xác định dựa trên thời gian đóng bảo hiểm xã hội và điều kiện làm việc của người lao động. Đáng chú ý, quy định này không phụ thuộc vào thời điểm người lao động bắt đầu tham gia bảo hiểm xã hội.

Cụ thể, khoản 1 Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã nêu rõ các định mức thời gian như sau:

Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định:
1. Thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau trong một năm (từ ngày 01 tháng 01 đến ngày 31 tháng 12)... tính theo ngày làm việc không kể ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần và được quy định như sau:
a) Làm việc trong điều kiện bình thường thì được hưởng 30 ngày nếu đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc dưới 15 năm; 40 ngày nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 60 ngày nếu đã đóng từ đủ 30 năm trở lên;
b) Làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm... thì được hưởng 40 ngày nếu đã đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc dưới 15 năm; 50 ngày nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm; 70 ngày nếu đã đóng từ đủ 30 năm trở lên.

Cách xác định thời gian nghỉ ốm đối với các ngành nghề đặc thù

Đối với những người lao động làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc chịu ảnh hưởng xấu từ môi trường (như làm việc dưới lòng đất, nơi có áp suất cao), thời gian hưởng chế độ sẽ được ưu tiên cao hơn. Việc xác định danh mục các nghề này sẽ tuân theo quy định của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Một điểm mới cần lưu ý là đối với các trường hợp mắc bệnh cần chữa trị dài ngày bắt đầu trước ngày 01/7/2025, thời gian đã nghỉ trước đó sẽ không tính vào quỹ thời gian tối đa của năm 2025 theo quy định mới. Điều này giúp người lao động không bị thiệt thòi khi chuyển giao giữa hai giai đoạn luật cũ và luật mới.

Xử lý trường hợp nghỉ ốm gián đoạn hoặc chuyển tiếp giữa các năm

Trong thực tế, không phải lúc nào người lao động cũng nghỉ ốm liên tục. Thông tư 12/2025/TT-BNV hướng dẫn rằng nếu nghỉ gián đoạn, tổng thời gian nghỉ thực tế trong năm sẽ được cộng dồn nhưng không được vượt quá hạn mức quy định tại Điều 43 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Các trường hợp được hưởng chế độ ốm đau bao gồm:

Khoản 1 Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định:
1. Đối tượng... được hưởng chế độ ốm đau khi nghỉ việc thuộc một trong các trường hợp sau đây...:
a) Điều trị khi mắc bệnh mà không phải bệnh nghề nghiệp;
b) Điều trị khi bị tai nạn mà không phải là tai nạn lao động;
c) Điều trị khi bị tai nạn khi đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại...;
d) Điều trị, phục hồi chức năng lao động khi thương tật, bệnh tật tái phát...;
đ) Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người...;
e) Chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau.

Đặc biệt, nếu người lao động nghỉ ốm từ cuối năm trước và kéo dài sang đầu năm sau, thời gian nghỉ của năm nào sẽ được tính vào quỹ thời gian của năm đó. Đây là quy tắc phân bổ thời gian rõ ràng, giúp cơ quan bảo hiểm xã hội và doanh nghiệp dễ dàng quản lý hồ sơ.

Việc nắm vững các quy định tại Thông tư 12/2025/TT-BNV không chỉ giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi mà còn hỗ trợ bộ phận nhân sự thực hiện đúng các thủ tục hành chính, tránh những sai sót đáng tiếc trong quá trình giải quyết chế độ bảo hiểm.